Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 7 maja 2015 r., sygn. akt III SAB/Łd 17/15

Uzasadnienie

W piśmie z dnia [...] J. W. działając w oparciu o treść art. 61 § 1 w zw. z art. 7 i nast. K.p.a. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w T. z wnioskiem o;

1. - wszczęcie postępowania mającego na celu skierowanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. w celu ustalenia wysokości trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z zachorowaniem na chorobę pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby w Policji – pkt 3 w zw. z pkt 1 lit. a pkt 3 i 5 oraz lit. b pkt 6 i 7 zawiadomienia o orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. Nr [...] z dnia 16 czerwca 2014r.,
2. - sporządzenie na potrzeby postępowania odszkodowawczego wymaganych dokumentów urzędowych w postaci charakterystyki zajmowanych stanowisk w poszczególnych okresach czasu służby w Policji, ze szczególnym uwzględnieniem opisu czynników szkodliwych, uciążliwych lub czynników ryzyka na zajmowanych stanowiskach służbowych,
3. - w przypadku braku takiej dokumentacji, podjęcie niezwłocznych czynności mających na celu usunięcie braków formalnych w tym zakresie oraz pisemne zawiadomienie o tym fakcie.

W piśmie z dnia 2 grudnia 2014r., stanowiącym odpowiedź na powyższy wniosek Komendant Powiatowy Policji w T. opisując szczegółowo dotychczasowy przebieg służby w Policji, tj. w okresie od dnia 1 lipca 1991r. do dnia 18 listopada 2013r. wskazał, że w czasie pełnionej służby funkcjonariusz nie uległ zdarzeniu, zakwalifikowanemu jako wypadek w związku ze służbą. Od dnia 18 listopada 2013r. funkcjonariusz przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu 20 lutego 2014r. w związku z długotrwałą absencją z powodu choroby został skierowany na badania kontrolne. W dniu 14 marca 2014r. do Komendy Powiatowej Policji w T. wpłynęło zaświadczenie lekarskie wystawione przez Poradnię Medycyny Pracy ZOZ MSW w Ł., w którym wskazano na konieczność przeprowadzenia badań przez Komisję Lekarską celem ustalenia dalszej przydatności do służby.

W dniu 16 czerwca 2014r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w Ł. wydała Orzeczenie nr [...]., w którym na podstawie badań orzeczniczych oraz protokołu warunków służby z dnia 15 kwietnia 2014r. dokonała u J. W. rozpoznania:

1. I. Schorzenia główne:
2. 1. stan po wszczepieniu protezy aorty wstępującej,
3. 2. stan po plastyce zastawki aortalnej,
4. 3. przebyty zawał serca ściany dolnej w okresie pooperacyjnym,
5. 4. przewlekła niewydolność krążeniowa.
6. 5. neurastenia.
7. II. Schorzenia współistniejące:
8. 6. nadciśnienie tętnicze,
9. 7. choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z wypuklinami tarcz krążków międzykręgowych.

W wydanym orzeczeniu Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w Ł. uznała, że istnieje związek schorzenia ze służbą w odniesieniu do pkt 3,5,6,7 i zaliczyła J. W. do drugiej grupy inwalidów oraz uznała, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Poprzez wykreślenie w części III orzeczenia pkt 5 komisja lekarska uznała, że inwalidztwo nie pozostaje w związku z wypadkiem, chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Ponadto stwierdziła, że inwalidztwo jest czasowe i wyznaczyła termin badania kontrolnego na czerwiec 2017r. Od powyższego orzeczenia J. W. nie wniósł odwołania do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. W dniu 10.07.2014r. orzeczenie zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w Ł. i stało się prawomocne.

Komendant Powiatowy Policji w T. stwierdził, że rozpoznane u funkcjonariusza schorzenia znajdują się w "Wykazie chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach, tj. załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 206. poz. 1723) - natomiast nie odpowiadają wymogom określonym w art. 4 ust. 1 oraz art. 31 i 33 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby, pozostających w związku ze służbą (Dz. U. 2014r. poz. 616), jak również rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji...(Dz. U. 2014r. poz. 866).

W świetle obowiązujących przepisów Komendant Powiatowy Policji w T. odmówił skierowania J. W. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. W piśmie z dnia 17 grudnia 2014r. J. W. na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. zażalenie na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w T. w przedmiocie zaniechania załatwienia sprawy w ustawowo określonym terminie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015r., nr 7/2015 Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 123 K.p.a. uznał zażalenie wniesione przez J. W. za bezzasadne.

W dniu 18 lutego 2014r. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na bezczynność Komendanta Komendy Powiatowej Policji w T. w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia [...] w sposób przewidziany w art. 40 pkt. 1 ustawy o Policji Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji, zobowiązanie organu I instancji do załatwienia sprawy w nieprzekraczalnym terminie miesiąca, od dnia wydania postanowienia, stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, zawarcie w uzasadnienia wydanego wyroku (postanowienia), oceny prawnej oraz wytycznych, którymi powinny kierować się organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W uzasadnieniu skargi J. W. podniósł, że organ I instancji nie był uprawniony do samodzielnej oceny merytorycznej (medycznej), czy istnieją podstawy do skierowania policjanta do właściwej komisji lekarskiej, tym bardziej, że wbrew twierdzeniu organu treść Zawiadomienia o Orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. Nr [...] z dnia 16 czerwca 2014r. sposób jednoznaczny stanowi, że warunki służby w Policji mogły wpłynąć na pojawienie się chorób, które zostały w nim ustalone. Gdyby zatem przyjąć za prawidłowe stanowisko organu w zakresie braku podstaw do skierowania do właściwej komisji lekarskiej celem ustalenia wysokości stopnia trwałego uszczerbku w związku z nabytą chorobą – to organ winien w świetle art. 104 § 1 K.p.a. załatwić sprawę, poprzez wydanie decyzji, która podlegałaby później kontroli przez właściwy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. W przeciwnym wypadku z naruszeniem konstytucyjnych praw obywatela zamyka się prawo do sądu.

Postępowanie, które toczyło się przed właściwą komisją lekarską dotyczyło ustalenia zdolności do służby i inwalidztwa, nie dotyczyło ustalenia, czy dane schorzenia uprawniają do otrzymania świadczeń odszkodowawczych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w T. wniósł o jej oddalenie wskazując, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności (przesłanki formalne), o których mowa art. 19 ustawy z dnia 18 lutego 1994r., które uprawniałyby organ do skierowania funkcjonariusza na komisją lekarską.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga J. W. jest niedopuszczalna.

Właściwość sądów administracyjnych została określona w art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. nr 153 poz.1270). Zgodnie z treścią art.3 § 1 wymienionej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.3 § 2 cytowanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1. decyzje administracyjne
2. 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty
3. 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie
4. 4. inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a.) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
5. 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
6. 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej
7. 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
8. 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4a.

Z wymienionego przepisu wynika, iż wniesienie skargi na bezczynność organu administracji jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w punktach 1-4a artykułu 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Nadto dotyczy to tylko tych spraw, które podlegają kognicji sądów administracyjnych.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w T. w skierowaniu J. W. do Wojskowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. celem ustalenia wysokości trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z zachorowaniem na chorobę pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby w Policji. J. W. chce bowiem przyznania odszkodowania z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby. Prawo do odszkodowania ustalane jest zaś na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej MSW.

Problematykę świadczeń odszkodowawczych przysługujących funkcjonariuszom Policji w razie wypadku lub choroby reguluje ustawa z dnia 4 kwietnia 2014r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz.U. z 2014r. poz.616 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.9 wymienionej ustawy jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli funkcjonariusz albo funkcjonariusz zwolniony ze służby:

1. 1) doznał uszczerbku na zdrowiu lub zmarł wskutek wypadku w ciągu 3 lat od dnia wypadku;
2. 2) doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby;
3. 3) zmarł wskutek choroby w ciągu 3 lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby, nie później jednak niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby.

W myśl art.31 cytowanej ustawy o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanym wskutek wypadku lub choroby lub o związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo komisje lekarskie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Agencji Wywiadu.

Zgodnie z treścią art.33 ustawy postępowanie w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wszczyna się:

1. 1) z urzędu w przypadku:
2. a) stwierdzenia w okresie pozostawania w służbie uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza,
3. b) śmierci funkcjonariusza w okresie pozostawania w służbie wskutek wypadku lub choroby;
4. 2) na wniosek funkcjonariusza albo uprawnionych członków rodziny w przypadku:
5. a) stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci funkcjonariusza, które nastąpiły po jego zwolnieniu ze służby,
6. b) pogorszenia stanu zdrowia funkcjonariusza wskutek wypadku lub choroby,
7. c) stwierdzenia przez komisję lekarską, że wskutek wypadku lub choroby funkcjonariusz nie doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo że jego śmierć nie pozostaje w związku z wypadkiem lub chorobą,
8. d) stwierdzenia przez komisję powypadkową, że wypadek funkcjonariusza nie pozostaje w związku ze służbą lub nastąpił w okolicznościach wymienionych w art. 7 ust. 1,
9. e) szkody poniesionej przez funkcjonariusza wskutek utraty, zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem, o którym mowa w art. 3, przedmiotów osobistego użytku.

W myśl art.35 pkt.1 ustawy prawo do jednorazowego odszkodowania ustala się na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art.31.

Zgodnie z treścią art.37 ust.1 ustawy decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.

W myśl art.38 ust.1 ustawy od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.38 ust.2 ustawy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.

Z wymienionych przepisów wynika, że funkcjonariuszowi Policji przysługuje odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanym wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. O istnieniu uszczerbku na zdrowiu orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i na podstawie ich orzeczenia organy, o których mowa w art.34 ust.1 ustawy z 4 kwietnia 2014r., wydają decyzję w sprawie przyznania odszkodowania. Od wydanej decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych na zasadach i terminach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego.

Nadto w przepisie art.38 ust.2 wymienionej ustawy przewidziano możliwość złożenia odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania.

Sprawy o przyznanie policjantowi odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu doznany wskutek choroby nie podlegają zatem właściwości sądu administracyjnego tylko sądowi powszechnemu. Tym samym kognicji sądu administracyjnego nie podlegają także sprawy o bezczynność organu Policji w skierowaniu policjanta do wojewódzkiej komisji lekarskiej MSW. Właściwym w takich sprawach jest sąd powszechny.

Wobec tego, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu funkcjonariusza Policji doznany wskutek choroby, na podstawie art.58 § 1 pkt.1 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę J. W. R.T.