Uzasadnienie
K. N., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w sprawie wniosku o wydanie paczki higienicznej oraz zaświadczenia o wynikach wykonanych badań, zarzucając naruszenie:
- 1. § 2, § 5 w zw. z §8 ust. 1 oraz § 7 ust. 4a i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postaci wniosku skazanego o realizację paczki higienicznej oraz jej niezrealizowanie mimo wniosku skazanego, jak również poprzez niewezwanie skazanego do podania ewentualnych dalszych dowodów czy złożenia wyjaśnień niezbędnych do należytego rozpoznania skargi,
- 2. art. 2 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie więziennej w zw. z art. 217 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez odmowę wydania zaświadczenia o wyniku badań lekarskiej skazanego, co stoi w sprzeczności z wymogiem zapewnienia bezpieczeństwa i opieki zdrowotnej skazanym.
Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. do realizacji wniosku skarżącego o wydanie paczki higienicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) zobowiązanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. do wydania skarżącemu zaświadczenia o wynikach wykonanych badań w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 3) stwierdzenie, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, wg norm przepisanych, 5) przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu nieopłaconych w żadnej części.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. wniósł o jej odrzucenie.
Organ wyjaśnił, iż K. N. w 2019 roku odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w Ł.. W dniach 14 stycznia 2019 r. i 30 stycznia 2019 r. wpłynęły do OISW w Ł. skargi osadzonego dotyczące opieki medycznej oraz przygotowania paczki higienicznej. Skargi te po rozpatrzeniu zostały uznane za bezzasadne, odpowiednio pismem z dnia 19 lutego 2019 roku nr OI/S.451.154.2.2019.MB i z dnia 7 maja 2019 roku nr OI/S.451.154.6.2019.MB.
Następnie organ podniósł, iż sposób załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych uregulowany jest przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 roku (Dz. U. Nr 151 poz. 1467) wydanego na podstawie delegacji z art. 249 § 3 pkt 3 kodeksu karnego wykonawczego. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w relacji z osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych występuje jako organ wykonawczego postępowania karnego i podejmuje działania określone w kodeksie karnym wykonawczym, a nie jako organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W tych relacjach Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej nie wydaje żadnego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego, nie podejmuje również czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego, co do których przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wskazania wymaga, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.),, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Tym samym zauważenia wymaga, iż tak ukształtowana regulacja ogranicza zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.
Należy w tym miejscu wskazać, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność organu w sprawie załatwienia wniosku skarżącego o wydanie mu paczki higienicznej oraz zaświadczenia o wynikach wykonanych badań.
Zgodnie z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r., poz. 2231 ze zm.) skazany ma prawo składać wnioski, skargi i prośby na piśmie oraz ustnie. Jednakże sprawa dotycząca bezczynności organu polegającej na nieudzieleniu skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek, nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego.
Powołane przez skarżącego we wniesionej skardze okoliczności, winny być zatem skierowane do właściwych w tym zakresie organów, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 523 ze zm., dalej K.k.w.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Poza tym zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości i to do tych podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności.
Organy te, w tym zakresie, wykonują przynależne im zadania, nie jako organy administracji, a jako organy postępowania wykonawczego, co z kolei oznacza, że rozpoznawana sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Zarzucana przez skarżącego bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. nie dotyczy zatem sprawy, w której organ ten zobowiązany byłby do wydania decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., skargę w niniejszej sprawie odrzucił, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1-3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).
e.o.