Uzasadnienie
W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Ł. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w określonym przez Sąd terminie oraz stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w dniu 12 października 2012 r. złożyła wraz z innymi osobami do Rady Miejskiej w Ł. skargę na Prezydenta Miasta Ł. Do dnia dzisiejszego ani ona ani nikt z pozostałych skarżących nie został powiadomiony o sposobie załatwienia skargi. W ocenie skarżącej opisana sytuacja stanowi naruszenie art. 237 § 1 kpa oraz art. 237 § 4 z zw. z art. 36 § 1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ł. wniosła o odrzucenie skargi uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd administracyjny nie jest władny orzekać merytorycznie w danych sprawach, zatem nie ma uprawnienia by wydać orzeczenia przyznające stronie uprawnienia lub obciążające ją jakimś obowiązkiem opartym na obowiązujących przepisach prawa materialnego.
Z powołanych norm prawnych należy wywieść, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 p.p.s.a., zatem w odniesieniu do wydania decyzji administracyjnych, postanowień należących do zakresu kognicji tych sądów wydanych zarówno w postępowaniu administracyjnym, jaki i postępowaniu egzekucyjnym oraz w sprawach innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem złożonej przez W. K. skargi jest niezałatwienie przez Radę Miejską w Ł. wniesionej przez skarżącą oraz kilka innych osób skargi na Prezydenta Miasta Ł..
W ocenie strony skarżącej takie działanie narusza przepisu art. 237 § 1 i § 4 Kpa Zgodnie z powołanymi przepisami organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Powyżej przytoczone przepisy mieszczą się w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako Kpa, zatytułowanego "Skargi i wnioski".
Należy zatem dojść do wniosku, iż skarga W. K. nie dotyczy sytuacji, w której wskazany przez stronę organ byłby zobowiązany przepisami prawa do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej lub w drodze innego aktu prawnego. Badana skarga wypełnia natomiast przesłanki skargi powszechnej określone w przepisie art. 227 Kpa. Przedmiotem takiej skargi mogą być bowiem zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż postępowanie wszczynane w związku z wniesieniem takiej skargi cechuje jednoinstancyjność oraz brak stron postępowania, nie wydawane jest również żadne rozstrzygnięcie adresowane do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach, które mają wyjaśnić okoliczności podnoszone w skardze. Konsekwencją takiego kształtu skargi określonej przepisami art. 227 i następne Kpa jest brak prawnej możliwości przeprowadzenia przez sądy administracyjne kontroli legalności takich działań organów administracji. Czynności organów administracji będące przedmiotem skargi powszechnej nie mieszczą się bowiem w zamkniętym katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, a wymienionych w powoływanym powyżej przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a.
Reasumując, w przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 227 i nast. Kpa, dział VIII ustawy, stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu ani też na wynik przeprowadzonego postępowania. Zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność, jak również szereg nielegalnych działań organów i ich poszczególnych pracowników nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych i nie może być rozpatrywana przez ten Sąd. Stanowisko to jest zgodne z wykształconym na tym gruncie stanowiskiem orzecznictwa sądowego. W wyroku z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn.akt III SAB 7/99, publ. ONSA 2001/1/27, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, a pogląd ten podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, iż ocena prawidłowości postępowania skargowego prowadzonego w trybie przepisów działu VIII Kpa "Skargi i wnioski" nie podlega kognicji sądownictwa administracyjnego. Kognicji tej nie podlega także ocena, czy organ prowadzący postępowanie skargowe załatwił skargę w zakreślonym w przepisach Kpa terminie, to znaczy czy w terminie udzielił odpowiedzi na tą skargę.
Okoliczność, iż sądy administracyjne nie są uprawnione do kontroli przedmiotowej skargi nie oznacza, iż strona pozbawiona została możliwości dochodzenia swych praw, zgodnie bowiem z art. 229 pkt 1 Kpa, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności rady gminy jest wojewoda.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.
k.p.