Uzasadnienie
III SAB/Łd 41/06
W dniu 28 marca 2006 roku O. M. i O. T. wystąpili do Urzędu Gminy w R. – Biura Ewidencji Ruchu Ludności o wydanie zaświadczenia o następującej treści " Pani J. J. zam. R. ul. A nie żyje".
Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 roku znak [...] wnioskodawcy zostali wezwani do: 1/ jednoznacznego sprecyzowania faktu wymagającego urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia, 2/ wskazania przepisu prawa, z którego wynika wymóg urzędowego potwierdzenia tego faktu poprzez żądanie zaświadczenia, 3/ wskazania swojego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonego faktu, przy czym ten interes prawny powinien wynikać ze wskazanego konkretnego przepisu prawa materialnego przyznającego uprawnienia lub obowiązki chronione prawem, a wymagające wydania żądanego zaświadczenia, 4/ wskazania celu w jakim zaświadczenie miałoby być wydane, 5/ wskazania zbioru danych na podstawie których zaświadczenie miałoby zostać wydane.
Jednocześnie wnioskodawcy zostali poinformowani, że jeśli żądane zaświadczenie ma dotyczyć danych ze zbiorów meldunkowych lub PESEL do żądanego zaświadczenia stosuje się wymogi art. 44 lit. h ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), zaś do zaświadczeń o wpisach dokonanych w aktach stanu cywilnego ma zastosowanie art. 83 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004r. Nr 161 poz. 1688).
W dniu 4 kwietnia 2006r. T. i M. O. wnieśli do Rady Gminy w R. skargę – zażalenie na działalność i czynności urzędowe Gminy w R., zarzucając nieterminowe załatwianie sprawy oraz wskazując, iż organ administracji utrudnia otrzymanie zaświadczenia określonej treści, które jest im niezbędne do obrony ich interesów i dóbr osobistych.
W piśmie z dnia 7 kwietnia 2006r. kierowanym do M. i T. O. Rada Gminy w R. poinformowała, że w dniu 27 kwietnia 2006r. na IV Sesji Rady Gminy w R. Rada Gminy po zapoznaniu się z zażaleniem z dnia 4 kwietnia 2006r., po wnikliwej analizie tego pisma nie dopatrzyła się przekroczenia przepisów w załatwianiu sprawy wnioskodawców.
W dniu 30 czerwca 2006 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynął wniosek M. i T. O. na bezczynność organu. Jak wynika z treści pisma zainteresowani wystąpili o prawne rozpatrzenie złożonego w dniu 28 marca 2006r. podania o wydanie zaświadczenia określonej treści. Wnioskodawcy podnieśli, że nie wydano im żądanego zaświadczenia, ani postanowienia o odmowie wydania takiego zaświadczenia mimo, iż wykazali swój interes prawny w uzyskaniu żądanego dokumentu i uiścili stosowną opłatę skarbową.
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2006r. Kolegium przekazało Wójtowi Gminy R. kserokopię wniosku stron z dnia 30 czerwca 2006r. celem ustosunkowania się do zarzutów w nim podniesionych i nadesłania wyjaśnień wraz z aktami sprawy w terminie 7 dni.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało zażalenie za uzasadnione w przedmiocie wydania zaświadczenia i wyznaczyło Wójtowi Gminy R. 7-dniowy termin, licząc od dnia otrzymania postanowienia, do załatwienia sprawy.
W międzyczasie tj. dnia 3 sierpnia 2006r. M. O. i T. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. celowo nie udziela odpowiedzi w ustawowym terminie, żeby sprawa trafiła do Sądu Administracyjnego w Łodzi na trzy lata czasu, a urzędnicy korupcyjni gminy mieli szanse w wyborach samorządowych".
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie z uwagi na niezachowanie trybu wynikającego z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie organu warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, gdy tymczasem przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący nie złożyli zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 kpa.
W odniesieniu do zarzutów skargi uznali je za nieuzasadnione wobec wydania w dniu 17 sierpnia 2006r. stosownego postanowienia zobowiązującego Wójta Gminy R. do załatwienia, w terminie 7 dni, sprawy w przedmiocie wydania żądanego zaświadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tegoż artykułu tj. w sytuacji, gdy organ winien wydać decyzję administracyjną (pkt 1), postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), bądź zobowiązany jest do podjęcia innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Sądu powyższy przepis nie przewiduje więc możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu wyższego stopnia w przedmiocie nierozpoznania zażalenia na pozostawanie organu w zwłoce. Postanowienie wydawane przez organ wyższego stopnia w ramach art. 37 § 2 kpa, w wyniku rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, które służy stronie na podstawie art. 37 § 1 kpa – nie spełnia bowiem kryteriów, o których mowa w tym przepisie. Nie służy na nie zażalenie, nie kończy postępowania w sprawie, ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Rozpoznanie takiego zażalenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która gdyby nawet została ujęta w formę postanowienia, nie mogłaby być zaskarżona do Sądu bowiem jak wykazano wyżej w art. 3 § 2 pkt 1-4 cytowanej ustawy nie wymieniono tego rodzaju orzeczeń (por. postanowienie NSA z dnia 27.09.2001r. I SAB 177/01 LEX nr 84483, postanowienie NSA z dnia 13.03.2001r. I SAB 246/00, LEX nr 78952).
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarga jest niedopuszczalna, co skutkuje jej odrzuceniem.
Na marginesie sprawy należy podnieść, że Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2006r. sygn. akt II SAB/ Łd 6/06, na które powołało się Kolegium, wnosząc o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Zdaniem Sądu w tym składzie wobec braku organu wyższego stopnia w stosunku do samorządowego kolegium odwoławczego w przypadku bezczynności tego organu warunkiem wniesienia skargi nie jest uprzednie wniesienie zażalenia do tegoż kolegium. Nie będzie miał również zastosowania przepis art. 52 § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku. Analiza tego przepisu wskazuje, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczy tych aktów, które są wymienione w tym przepisie. Skoro w art. 52 § 3 i § 4 nie została wymieniona bezczynność organu administracji to prowadzi to do wniosku, iż w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego wniesienie skargi do sądu również nie jest uzależnione od uprzedniego wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa.
Takie stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 15 lutego 2005r. sygn. akt III SAB/Łd 1/04 (niepublikowany) i w wyroku z dnia 20 czerwca 2006r. sygn. akt III SAB/Łd 20/05 (niepublikowany).
Z powyższych względów uznając skargę za niedopuszczalną Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.