Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 14 października 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 46/21

Uzasadnienie

M.M.-K. pismem z 1 lutego 2021 r. wniosła do Rektora Uniwersytetu [...] zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie dr hab. R. M. Następnie 7 lipca 2021 r. skarżąca wystosowała do organu ponaglenie.

12 sierpnia 2021 r. M.M.-K., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu [...] postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenie skarżącej na odmowę wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie dr hab. R.M. Zarzucając organowi naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz terminów określonych w art. 18a pkt 5 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.) skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie bezczynności i przewlekłości organu;

1. 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2. 3. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, której sprawa dotyczy;
3. 4. orzeczenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł;
4. 5. zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych;
5. 6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność przewlekłości postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż sprawy dyscyplinarne nauczycieli akademickich nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej przedmiot nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy p.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem, których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają też w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Rektora Uniwersytetu [...] postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia skarżącej z 1 lutego 2021 r. na odmowę wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie dr hab. R.M.

Wskazać trzeba, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2008r., sygn. akt II SAB/Wa 71/08, z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 75/11, z 2 września 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 559/16, orzeczenia.nsa.gov.pl oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, wyd. el. komentarz do art. 3, punkt 49).

Podkreślić należy, że regulacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego w stosunku do nauczycieli akademickich zawarte są w rozdziale 1 działu VII, zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich" ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.; dalej: "s.w.n.").

Według art. 285 ust. 1 s.w.n. rzecznik dyscyplinarny rozpoczyna prowadzenie sprawy z urzędu lub na polecenie organu, który go powołał (czyli rektora - vide art. 277 ust. 1 s.w.n.). Przepis art. 287 ust. 1 s.w.n. stanowi, iż rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania polecenia organu, który go powołał, lub powzięcia w inny sposób informacji o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego.

Stosownie do treści art. 305 s.w.n. do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 150, 679, 1255 i 1694), z wyłączeniem art. 82.

W art. 306 s.w.n. zamieszczono delegację, na podstawie której Minister Edukacji i Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2018 r., poz. 1843).

Natomiast postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego po przeprowadzeniu przez niego postępowania wyjaśniającego wszczętego z urzędu lub na polecenie organu, który go powołał, tj. rektora uczelni (art. 285 w związku z art. 293 s.w.n.). Z kolei z treści art. 295 ust. 2 s.w.n. wynika, iż tok postępowania dyscyplinarnego kończy prawomocne orzeczenie komisji dyscyplinarnej przy ministrze, od którego stronom przysługuje odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania stosuje się przepisy ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm.) dotyczące apelacji. Od orzeczenia sądu apelacyjnego nie służy skarga kasacyjna.

W świetle przepisów s.w.n. nie sposób dopatrzeć się kognicji sądów administracyjnych na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego nauczycieli akademickich. W konsekwencji skarga zarzucająca Rektorowi Uniwersytetu [...] bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w postaci nierozpatrzenia zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania wyjaśniającego, musi podlegać odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji postanowienia.

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

bg