Uzasadnienie
W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Miasta Łodzi – Zarządu Lokali Miejskich w Łodzi w sprawie wniosku o zamianę mieszkania komunalnego.
W odpowiedzi na skargę Miasto Łódź – Zarząd Lokali Miejskich w Łodzi wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone formy działania administracji publicznej, enumeratywnie wyliczone w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; określanej dalej jako p.p.s.a.). Należą do nich:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie W. S. złożyła skargę na bezczynność Miasta Łodzi – Zarządu Lokali Miejskich w Łodzi w przedmiocie złożonego przez skarżącą wniosku o zamianę mieszkania komunalnego. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione szczegółowo w art. 3 § 2 pkt 1–4a. Nie ma wątpliwości co do tego, że zawarcie umowy o zamianę mieszkania komunalnego należącego do zasobów gminy nie mieści się w zakresie żadnego z w/w punktów artykułu 3. Nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest również czynnością z zakresu administracji publicznej, a zatem bezczynność Miasta Łodzi – Zarządu Lokali Miejskich w Łodzi w tym zakresie nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Umowa sprzedaży, czy umowa zamiany jest umową o charakterze cywilno-prawnym, w związku z czym wszelkie spory (roszczenia) związane z jej zawarciem mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 272/12).
Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. W tym pierwszym etapie działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy.
Natomiast drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu i nie podlega on kognicji sądów administracyjnych.
Jak wynika również z akt sprawy wniosek skarżącej z dnia 9 stycznia 2023 r. jest kolejnym wnioskiem w sprawie zamiany zajmowanego przez nią lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na inny lokal z zasobu Gminy Łódź. Pierwszy wniosek strona złożyła 12 maja 2021 r., na który udzielono odpowiedzi w piśmie z 21 maja 2021 r. i odmówiono skarżącej dokonania zamiany zajmowanego lokalu na inny z zasobu Gminy o oczekiwanych parametrach. W odpowiedzi na skargę organ wskazał także, że skarżąca w chwili obecnej tj. od dnia 1 lutego 2023 r. zajmuje lokal nr [...] przy ul. [...] bez tytułu prawnego. Zasady i tryb wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu Miasta Łodzi określa Uchwała nr LXVII/1975/22 Rady Miejskiej w Łodzi z 12 października 2022 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Łodzi. Zgodnie z §10 ust. 1 przywołanej Uchwały osoba ubiegająca się o zamianę lokalu składa wypełniony wniosek wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami do wynajmującego. Warunkiem niezbędnym do rozpatrzenia wniosku jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
R.T-M.