Uzasadnienie
W dniu 14 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowił (sygn. akt III SAB/Lu 20/05) odrzucić skargę E.K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w przedmiocie ustalenia nowego wskaźnika podstawy wymiaru renty z uwagi na rzeczową niewłaściwość sądu administracyjnego w tej sprawie. Postanowienie z dnia 14 września 2005 r. uprawomocniło się z dniem 27 października 2005 r. W dniu 12 stycznia 2006 r. E.K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 14 września 2005 r., o którym mowa powyżej, podnosząc, że zasięgnął w tej sprawie opinii w Ministerstwie Sprawiedliwości i otrzymał informację pismem znak [...] z dnia 28 grudnia 2005 r., zgodnie z którą "skargi na przewlekłość załatwiania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mogą być rozpatrywane zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego przez organ wyższej instancji. Natomiast sądy rozpatrują jedynie odwołania od decyzji wydanych przez ZUS."
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności:
- 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo
- 2) jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, (a strona przed uprawomocnieniem nie mogła domagać się wyłączenia);
- 3) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo
- 4) nie była należycie reprezentowana lub
- 5) jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania;
(nie można jednak żądać w powyższych trzech przypadkach wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe).
Ponadto można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy:
- 1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 ustawy);
- 2) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 ustawy);
- 3) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 ustawy);
- 4) później wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 ustawy);
- 5) później wykryto prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3 ustawy).
Wymienione przesłanki stanowią katalog zamknięty, tj. wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na podstawie jednej z nich.
Badanie skuteczności wszczęcia postępowania poprzez wniesienie skargi o wznowienie postępowania odbywa się w dwóch płaszczyznach: od strony zachowania wymogów przewidzianych dla samej formy jego wszczęcia (wymogi formalne skargi) i od strony istnienia przesłanek procesowych warunkujących możliwość rozpoznania sprawy. Nie chodzi tu o stwierdzenie, czy rzeczywiście one istnieją, lecz o ocenę na podstawie twierdzeń zawartych w skardze - wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania pod kątem ich ustawowej dopuszczalności, a więc, czy są to podstawy wymienione w art. 271-273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (K.Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Zakamycze 2003, Kraków, s.273-274 za: wyrok Sądu najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98, OSNAPUS 2000, z. 6, poz. 254).
Analiza treści skargi E.K. o wznowienie postępowania w świetle przytoczonych norm prawnych wskazuje, że powołany przez stronę fakt otrzymania z Ministerstwa Finansów informacyjnego pisma o rozpatrywaniu skarg na przewlekłość załatwiania spraw przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie stanowi żadnej z ustawowych przesłanek (art. 271-273 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), których zaistnienie konieczne jest do wznowienia postępowania.
Otrzymanego przez skarżącego pisma z Ministerstwa Finansów dotyczącego interpretacji przepisów prawa nie można uznać za później wykrytą okoliczność faktyczną lub środek dowodowy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu ani za którąkolwiek z pozostałych przyczyn wznowienia postępowania. Okoliczności te nie mogą również zostać uznane za przesłankę wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Wobec powyższego z uwagi na fakt, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, należało ją odrzucić na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.