Uzasadnienie
Pismem z dnia [..] maja 2012 r. K. B. złożyła skargę na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] stycznia 2012 r. lekarz orzecznik ZUS Oddział wydał orzeczenie ustalające uprawnienie skarżącej do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydał do chwili obecnej decyzji w sprawie tego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem sprawa nie należy do kognicji sądów administracyjnych.
Skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącego świadczenia rehabilitacyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W świetle przytoczonego przepisu skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania przysługuje tylko w tych sprawach, w których przysługiwałaby skarga na decyzję, postanowienie, inne czynności z zakresu administracji publicznej lub interpretacje podatkowe.
Dla stwierdzenia dopuszczalności skargi w sprawie niniejszej konieczne jest zatem ustalenie, czy w sprawie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego.
Świadczenia rehabilitacyjne uregulowane są w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej powyżej ustawy świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585), dalej w skrócie: u.s.u.s.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.s.u.s., Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 4) oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych (pkt 5).
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (ust. 2).
Wskazany przepis art. 83 ust. 2 u.s.u.s. ustanawia zatem podstawową zasadę weryfikacji decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez sąd powszechny, orzekający na skutek wniesionego odwołania. W wyniku wniesienia odwołania następuje przeniesienie sprawy na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy ubezpieczeniowe są sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym.
Stosownie do treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s. odwołanie do sądu powszechnego nie przysługuje jedynie w przypadku decyzji ZUS przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Te sprawy bowiem, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym, a w konsekwencji – decyzje w nich wydane podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tylko zatem w tak wąskim zakresie, jaki został ustalony w art. 83 ust. 4 ustawy systemowej dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna.
Stwierdzić należy, że przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Zatem nie każda sprawa dotycząca działalności organów administracji publicznej, a takimi są sprawy ubezpieczeniowe, może być rozpoznana przez sąd administracyjny.
Powyższe wpływa na ocenę dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego.
Skoro zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącznie w sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego przewidziane jest odwołanie do sądu powszechnego i rozpoznanie sprawy następuje zgodnie przepisami postępowania cywilnego, skarga na podstawie przepisów p.p.s.a. na bezczynność lub przewlekłość postępowania w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.