Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w dniu [...] lipca 2012 r. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie między innymi wniesione za pośrednictwem tego organu pismo J. H. z dnia 21 maja 2012 r. oznaczone jako "wniosek (...) o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości organu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/B. w przedmiocie przekazania do Sądu Okręgowego w Lublinie odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. (...)". Jako adresata wniosku skarżący wskazał Sąd Okręgowy w Lublinie.
Organ przekazał powyższe pismo jako skargę na przewlekłość i bezczynność organu, wnosząc w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, to jest takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
- 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm., dalej jako "k.p.c."), przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów k.p.c. (art. 1 k.p.c.). W tych sprawach właściwy jest zatem co do zasady sąd powszechny, za wyjątkiem spraw o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności (art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Z pisma J. H. z dnia [...] maja 2012 r. oraz znajdującego się w aktach przesłanych do tut. Sądu przez ZUS odwołania z dnia [...] czerwca 2009 r. wynika jednoznacznie, iż odwołanie dotyczy decyzji z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie waloryzacji renty. Sprawa taka podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 września 2005 r. (sygn. OSK 826/04, LEX nr 194712) przyjął, że wykładnia art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wniosku, iż w każdym przypadku bezczynności organu ZUS w sprawach świadczeń lub innych roszczeń, bez względu na to w jakim trybie toczy się postępowanie, strona może wnieść odwołanie do sądu powszechnego. W świetle takiego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia przez ubezpieczonego jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów ZUS po wniesieniu odwołania, które mogą być uznane za bezczynność, znajduje odpowiednie zastosowanie przepis art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczony obowiązany jest w związku z powyższym poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach art. 4778-47716 k.p.c., nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe uwagi na względzie należało stwierdzić, że sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego, dlatego skarga podlega odrzuceniu.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – orzekł jak w postanowieniu.