Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie wydania opinii prawnej. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Skarżący został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, z pouczeniem, że nienadesłanie formularza w terminie 7 dni od doręczenia wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu [...] maja 2011 r.
Skarżący nadesłał wypełniony formularz przesyłką nadaną w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2011 r. Do formularza dołączono wniosek o przywrócenie terminu dla złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia [...] maja 2011 r. nakazano potraktować wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu, załączony do pisma z dnia [...] maja 2011 r., jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy i skierować do rozpoznania przez referendarza sądowego.
Zarządzeniem z dnia [...] maja 2011 r. referendarz sądowy zarządził o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia było niezłożenie wypełnionego urzędowego formularza wniosku w terminie określonym w wezwaniu sądu.
Od powyższego zarządzenia J. H. wniósł w terminie ustawowym sprzeciw podnosząc, iż przesłanie wypełnionego formularza wniosku z uchybieniem terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Ponadto zwrócił uwagę na swój wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza i wystąpił o uwzględnienie wniosku o prawo pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd.
W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że skarżący był wzywany do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwaniu temu zadośćuczynił, jednakże z jednodniowym uchybieniem terminu. Należy jednak zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym momencie w toku postępowania. W związku z tym wniosek załączony do pisma z dnia [...] maja 2011 r. należało potraktować jako nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy i rozpatrzyć go merytorycznie. W tej sytuacji rozważanie przywrócenia terminu do zadośćuczynienia wezwaniu sądu w sprawie nadesłania wypełnionego formularza jest całkowicie bezprzedmiotowe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że w jego wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby: skarżący, jego żona oraz pełnoletnia córka. Wskazał, iż zamieszkuje w domu należącym do córki, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Córka skarżącego jest właścicielem nieruchomości rolnej (siedliska), na której zamieszkuje rodzina, o pow. [...] ha przeliczeniowego. Jako dochody gospodarstwa domowego skarżący wskazał renty otrzymywane przez niego i żonę, w łącznej kwocie [...] złote brutto. Oświadczył, że córka jest studentką, nie uzyskuje żadnych dochodów, ani stypendium.
Ponadto rodzina ponosi duże wydatki na studia córki w związku z tym, że studiuje ona w Warszawie. Wśród wydatków gospodarstwa domowego skarżący wskazał stałe opłaty za media w kwocie ok. [...] zł, zakup opału do ogrzewania domu – ok. [...] zł, bieżące remonty domu – [...]zł. We wniosku skarżący powołał się również na zły stan zdrowia swój oraz żony, co wiąże się z kosztami leczenia i rehabilitacji, które pochłaniają znaczną część budżetu rodziny – ok. [...] zł.
W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie podkreśla się, iż orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść skarżąca na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych skarżącego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 9 października 2008 r.; I SA/Po 825/08; LEX nr 507292).
Na koszty sądowe w nadanej sprawie będzie składał się wpis od skargi, który wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.). W razie niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia i zamiaru jego zaskarżenia może zaistnieć konieczność uiszczenia przez skarżącego opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (poza sytuacjami, gdy orzeczenie z uzasadnieniem doręczane jest z urzędu).
Ponadto skarżący ma prawo korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w tego typu sprawach wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), przy czym trzeba pamiętać, że stawki te mają jedynie charakter minimalny i nie muszą odzwierciedlać rzeczywistych obciążeń finansowych z tym związanych.
Analizując sytuację rodzinną i majątkową skarżącego w oparciu o przedstawione przez niego oświadczenia i dokumenty sąd doszedł do przekonania, że zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uzyskiwanych dochodów skarżący nie będzie w stanie wygospodarować żadnych kwot niezbędnych na pokrycie opłat sądowych oraz na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru.
W tej sytuacji należało skarżącego zwolnić w całości z kosztów sądowych oraz przyznać adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.