Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. C. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. W skardze podniósł, że jako nauczyciel zgłosił Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu chorobę zawodową. W dniu [...] kwietnia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję znak [...] o braku podstaw do choroby zawodowej, która to decyzja została uchylona decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wobec upływu ponad 6 miesięcy od daty doręczenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, skarżący złożył zażalenie z dnia [...] grudnia 2004 r. do organu drugiej instancji na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
Następnie pismem z dnia [...] maja 2005 r. skarżący zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o poinformowanie, w jakim stadium załatwienia jest zażalenie z dnia [...] grudnia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. poinformował skarżącego, że bieg jego sprawie zostanie nadany w bliżej nieokreślonym czasie. Wobec powyższego skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. zwrócił się o załatwienie sprawy w sposób niecierpiący zwłoki. Mimo upływu dwóch tygodni organ odwoławczy nie podjął działania w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że skarżący o terminie wydania nowej decyzji został poinformowany pismami z dnia [...] czerwca 2004 r. i z dnia [...] czerwca 2005 r. Organ nadmienił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają możliwości przyspieszenia wykonania badań lekarskich przez Instytut Medycyny Pracy, tj. przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, do której C. K. został skierowany na badanie przez Oddział WOMP. Organ poinformował, że dotychczas Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie otrzymał orzeczenia lekarskiego z jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, do której skierowany był przez Oddział WOMP wniosek C. K. o ponowne badanie lekarskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje również kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Możliwość zaskarżania do sądów administracyjnych bezczynności organów jest uzależniona od możliwości wnoszenia skarg na poszczególne czynności organów administracji. Zaskarżalna jest więc bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarżący skarży bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej.
W myśl art. 37 § 1 k.p.a. ustawodawca umożliwił stronom postępowania administracyjnego uruchomienie czynności nadzorczych organów wyższego stopnia nad opieszałymi organami poprzez złożenie przez stronę zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym skorzystania przez stronę z prawa do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie owego środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie zażalenie na bezczynność organu właściwego do wydania decyzji do organu wyższego stopnia nad Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym C. K. wniósł pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. Wobec braku odpowiedzi na podstawie art. 52 § 1 i § 2 złożył w sądzie administracyjnym skargę, którą należy uznać za dopuszczalną i wniesioną w terminie przewidzianym w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do bezczynności organów dochodzi wówczas, gdy z przepisu prawa materialnego z zakresu administracji publicznej wynika zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w przewidzianym w przepisach ogólnych (art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego) lub szczególnych – terminie.
W przedmiotowej sprawie skarżący C.K. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wydania przez organ decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, do którego to wydania organ został zobowiązany decyzją organu odwoławczego uchylającą poprzednią decyzję.
Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie na mocy przepisów art. 104 § 1 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r. nr 132, poz. 1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy wywołanego decyzją kasacyjną organu odwoławczego. Wynikający ze wskazówek wyrażonych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] maja 2004 r. (zobligowanie do uzupełnienia dochodzenia epidemiologicznego oraz do wywołania orzeczenia lekarskiego jednostek orzeczniczych obu stopni lub jednostki orzeczniczej drugiego stopnia) oraz z przepisów rozporządzenia (§ 4 ust.
1) obowiązek skierowania C. K. na badania do właściwej jednostki orzeczniczej oraz związana z badaniem przez jednostkę orzeczniczą procedura wydawania orzeczenia lekarskiego niezbędnego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej – nie wyłącza obowiązku stosowania przez organy administracji publicznej, jakimi są inspektorzy sanitarni, przepisów art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących terminy załatwiania przez organy spraw administracyjnych i przypadki niedotrzymania terminów.
Zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienie tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego wprowadzono procesowe terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 kodeksu) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy.
W ocenie sądu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się naruszenia przepisów art. 35 § 3 k.p.a., a pisma z dnia 9 czerwca 2004 r. i z dnia 7 czerwca 2005 r. nie spełniają wymogów przepisu art. 36 § 1 i 2 kodeksu. Z § 2 tego ostatniego artykułu wynika wyraźnie, że organ jest zobowiązany powiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Podanie w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. (i powtórzenie tego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r.), że "nowa decyzja zostanie wydana po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi" nie stanowi wskazania nowego terminu załatwienia sprawy w świetle art. 36 oraz 57 k.p.a. i zasady szybkości działania (art. 12 k.p.a.). Tak enigmatycznie oznaczony termin do załatwienia sprawy narusza powołane powyżej przepisy.
Nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z art. 57 k.p.a. (tj. w dniach, tygodniach lub miesiącach) i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a.; art. 36 k.p.a. nie może być bowiem interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2000 r., sygn. akt III SAB 75/00, LEX nr 48005 i z dnia 21 czerwca 1996 r., sygn. akt I SAB 28/96, opubl. ONSA 1997/2/97).
Z obiektywnego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie, by organ inspekcji sanitarnej uzyskał od jednostki orzeczniczej właściwej do wydania orzeczenia lekarskiego termin badania lekarskiego oraz termin wydania orzeczenia i na tej podstawie wskazał stronom nowy termin załatwienia sprawy.
Uznając zatem, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie załatwiając sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. oraz nie dopełniając czynności określonych w art. 36, pozostaje w bezczynności – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.