Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 lipca 2006 r. K.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wojewody w przedmiocie zbadania legalności przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w niniejszej sprawie skarga K.K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie zbadania legalności przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości – jest w świetle przepisów obowiązującego prawa niedopuszczalna.
Kognicja sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organów gminy wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Chodzi tu o bezczynność organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zatem sąd administracyjny rozpoznaje skargę na bezczynność organów wyłącznie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. oraz w przepisach szczególnych.
Skarżąca K.K. wniosła skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając organowi brak działania w przedmiocie zbadania legalności przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości B.K. położonej we wsi D. Gospodarstwo rolne B.K. zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości położonych w niektórych powiatach województw: białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. z 1949 r. nr 46, poz. 339). W myśl art. 3 ust. 1 wyżej wymienionego dekretu o przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Państwa orzeka powiatowa władza administracji ogólnej.
Z ustawy z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1946 r. nr 3, poz. 26 ze zm.), obowiązującej do dnia 13 kwietnia 1950 r. wynika, że organami planowania działalności publicznej oraz kontroli nad rządowymi i samorządowymi organami wykonawczymi są m.in. powiatowe rady narodowe. Według natomiast treści ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. nr 14, poz. 130 ze zm.) rady narodowe są terenowymi organami jednolitej władzy państwowej w gminach, miastach i dzielnicach większych miast, w powiatach i województwach (art. 1), zaś organem wykonawczym i zarządzającym rady narodowej jest prezydium rady narodowej (art. 12 ust. 1, art. 16 ust. 1). Zatem organami właściwymi do wydawania orzeczeń o przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Państwa były prezydia powiatowych rad narodowych.
W myśl zaś art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań o kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. nr 34, poz. 198 ze zm.) do właściwości organów gminy przechodzą - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia (art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 17 pkt 1 powołanego powyżej Kodeksu postępowania administracyjnego organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze.
Z powyższego wynika, że wojewoda nie jest organem właściwym w sprawach stwierdzania nieważności decyzji wydanych w sprawach właściwych dla organów jednostek samorządu terytorialnego.
Podkreślić należy, ze postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 oraz art. 157 § 1 k.p.a., przekazał według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek skarżącej K.K. w przedmiocie zbadania legalności przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości B.K. położonej w miejscowości D. Postanowieniem z dnia 23 marca 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ponownie rozpoznając sprawę zakończoną powołanym wyżej postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r., postanowił utrzymać owo postanowienie w mocy.
W świetle tego, że strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie zbadania legalności przejęcia na rzecz Państwa nieruchomości, wyrazić należy stanowisko, że skoro kompetencje w tych sprawach należą do organu gminy, a organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, niedopuszczalne jest skarżenie w tym przedmiocie bezczynności wojewody. Sąd administracyjny, stosując art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mógłby nakazać organowi niewłaściwemu wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skarga zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.