Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 września 2015 r., L. B. zwróciła się o ustanowienie adwokata.
Skarżąca wezwana została do złożenia wniosku na obowiązującym druku urzędowego formularza. Skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz z dnia 22 września 2015 r., wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 25 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy.
W piśmie z dnia 5 października 2015 r. skarżąca wniosła sprzeciw od w/w postanowienia. Skarżąca w uzasadnieniu sprzeciwu nie odniosła się zaskarżonego postanowienia, podniosła natomiast szereg zarzutów dotyczących bezczynności Prezydenta Miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r.
W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, ponieważ postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą - skarga wpłynęła do sądu w dniu 14 lipca 2015 r.
Stosownie do art. 260, wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) oraz porównania ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona ma ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym.
Założeniem tak skonstruowanego postępowania o przyznanie prawa pomocy jest oczekiwanie, że strona poda informacje prawdziwe i wyczerpujące, bez zatajania czegokolwiek, kierując się zasadą lojalności w stosunku do sądu rozpatrującego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie sprostanie tym wymaganiom powoduje, że wniosek strony nie może być oceniony w sposób pozwalający na przyznanie prawa pomocy.
W ocenie sądu skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania pomocy i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z oświadczenia złożonego przez skarżącą na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 48 m2 (współwłasność z byłym mężem) oraz oszczędności pieniężne w kwocie ok. [...] zł. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł netto. Skarżąca podała, że koszty utrzymania mieszkania (ubezpieczenie, czynsz, telefon, podatek, media) wynoszą [...] zł i ponosi je po połowie razem z byłym mężem, który również zamieszkuje w tym lokalu.
Bieżący dochód skarżącej z tytułu emerytury jest niewielki (według oświadczenia skarżącej [...] zł netto), ale stały. Skarżąca posiada również oszczędności w wysokości około [...] zł. Wprawdzie dysponowanie zgromadzonymi środkami pieniężnymi jest zastrzeżone do swobodnej decyzji osoby je posiadającej, to jednak nie można stwierdzić, skoro skarżąca takie środki posiada, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej opisana we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwala jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na marginesie stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania do wymagalnych kosztów sądowych należy wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a., odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy