Uzasadnienie
A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę dotyczącą bezczynności w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego skarżącego na mienie gminy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 z póżn. zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Zarazem trzeba zwrócić uwagę, że art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje odrzucenie skargi przez sąd, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Treść skargi i dołączonych do niej dokumentów oraz dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, jak również treść odpowiedzi na skargę wskazują, że skarżący dąży do doprowadzenia do przekazania gospodarstwa rolnego skarżącego na własność Gminy S. i w tym przedmiocie składał wcześniej skargi na bezczynność Wójta Gminy S., między innymi w sprawach III SAB/Lu 20/08 i III SAB/Lu 16/16. Ponadto w sprawie III SA/Lu 930/16 A. J. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zażalenia na bezczynność Wójta Gminy S. w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił ostatnio wymienioną skargę, jako dotyczącą aktu, który nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Odrzucając zaś skargi A. J. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na mienie gminy W. S. Administracyjny w Lublinie w postanowieniach wydanych w sprawach III SAB/Lu 20/08 oraz III SAB/Lu 16/16 wyjaśnił, że przekazanie gospodarstwa na własność gminie może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Brak natomiast przepisu zobowiązującego do podjęcia aktu o charakterze administracyjnym związanego z przejęciem gospodarstwa rolnego skarżącego na własność gminy. W przypadku przekazania gospodarstwa na własność gminie nie można mówić o sprawie administracyjnej, rozumianej jako przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi.
W sytuacji więc, gdy sprawa objęta skargą w niniejszej sprawie nie stanowi sprawy administracyjnej, to nie podlega również kontroli sądów administracyjnych. Z tego też względu nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w takiej sprawie.
Sąd podziela również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SAB/Lu 16/16, zgodnie z którym bez wpływu na dopuszczalność wniesienia skargi w opisanej sytuacji pozostaje okoliczność powiadomienia skarżącego przez Wójta Gminy S. zawiadomieniem z dnia 15 września 2006 r. o wszczęciu postępowania. Wójt Gminy S. nie miał bowiem podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w mającej charakter cywilnoprawny sprawie dotyczącej przekazania gospodarstwa na własność gminie. W przypadku wszczęcia postępowania bez podstawy prawnej organ powinien wydać decyzję umarzającą to postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. Zaniechanie wydania takiej decyzji nie ma jednak wpływu na ocenę dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie. Niezasadne wszczęcie postępowania oraz brak decyzji umarzającej to postępowanie jako bezprzedmiotowe nie powoduje bowiem, że sprawa zyskała walor sprawy administracyjnej.
Z przyczyn opisanych wyżej niniejsza sprawa nie mieści się w zakresie przewidzianym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w następstwie czego nie należy do kognicji sądu administracyjnego, który nie może orzekać o bezczynności organu w sprawie dotyczącej przekazania gospodarstwa na własność gminie. Skarga na bezczynność nie jest bowiem dopuszczalna, gdy skarga nie dotyczy sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w sytuacji gdy skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę organ, a która ponadto nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, lecz w drodze umowy, właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w postanowieniu.