Uzasadnienie
K. O. wniósł w dniu 5 grudnia 2022 r. do Rady Miasta T. L. skargę na działalność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg z powodu stukającej pokrywy studni kanalizacji deszczowej na ul. W. o w T. L. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w dniu 15 grudnia 2022 r. poinformował Burmistrza Miasta, że wskazany właz został zabezpieczony i po wykonanych pracach nie stwierdzono odgłosów stukania podczas najeżdżania na pokrywę włazu.
Uchwałą z dnia 30 grudnia 2022 r. nr [...] Rada Miasta T. L. w sprawie rozpatrzenia skargi wniesionej przez mieszkańca miasta na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg z powodu stukającej pokrywy studni kanalizacji deszczowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta T. L., uznała skargę za bezzasadną wobec usunięcia zgłoszonej usterki.
Pismem z dnia 22 stycznia 2023 r. skarżący K. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę wskazując, że jej przedmiotem jest zaniechanie czynności przez Radę Miasta T. L. w sprawie obiektywnego wydania uchwały nr [...] z dnia 30 grudnia 2022 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wystąpił ze skargą, ponieważ w październiku 2022 r. podczas prac na ul. W. naruszono pokrywę studzienki kanalizacji deszczowej co powodowało jej stuki, o czym w dniu 9 listopada 2022 r. zawiadomił Miejski Zarząd Dróg. W dniu 23 listopada 2022 r. otrzymał odpowiedź o braku stwierdzenia usterki, a następnie złożył skargę na jej nieusunięcie. Natomiast od Rady Miasta otrzymał odpis uchwały o uznaniu skargi za bezzasadną z lakonicznym uzasadnieniem, co uzasadniało wniesienie skargi skierowanej do sądu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z tego względu, że wykonane zostały prace, które doprowadziły do usunięcia usterki co potwierdziły czynności kontrolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Podstawowym warunkiem skutecznego wniesienia skargi skierowanej do sądu administracyjnego, aby mogła zostać merytorycznie rozpoznana, jest wniesienie jej w sprawie, która należy do jego właściwości rzeczowej. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wymaga zatem zwrócenia uwagi, iż z powyższych uregulowań wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza przede wszystkim katalog skarg na działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog ten rozszerzają dodatkowo przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w powołanym przepisie. Według zaś art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.
Odnosząc przytoczone regulacje do okoliczności niniejszej sprawy i podstaw wniesionej skargi stwierdzić należy, że zgodnie z jej treścią, przedmiotem zaskarżenia stała się według skarżącego bezczynność w sprawie obiektywnego wydania przez Radę Miasta T. L. uchwały nr [...] z dnia 30 grudnia 2022 r. Wskazana uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz.
40) w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), na skutek wniesienia przez K. O. – mieszkańca miasta T. L. – skargi na brak działań Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg z powodu stukającej pokrywy studni kanalizacji deszczowej na jednaj z ulic miasta.
Wniesiona skarga dotyczy zatem bezczynności organu w związku z wydaną uchwałą, która podjęta została w trybie postępowania skargowego uregulowanego w przepisach działu VIII k.p.a. Według zaś przepisu art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi – wnoszonej w tym trybie – może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Powołany w zaskarżonej uchwale przepis art. 229 pkt 3 k.p.a. przewiduje natomiast, że jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 – jest rada gminy.
Zaznaczyć należy, że skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a., jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Oznacza to w konsekwencji, że działanie administracji publicznej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega też kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia działań podjętych w ramach takiego postępowania nie została także przewidziana w żadnej innej ustawie szczególnej.
Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. i sposób załatwienia skargi wniesionej w tym trybie, w ogóle nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Bez wpływu na powyższy wniosek pozostaje także okoliczność, że sprawa skargi wniesionej na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg została załatwiona w formie uchwały Rady Miasta w T. L. Uchwała stanowi bowiem właściwą formę działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy, w każdego rodzaju sprawie, w której nie przewidziano właściwości rzeczowej innego organu lub w w innej formie.
W konsekwencji stwierdzić należało, że skarga na bezczynność organu w związku z uchwałą Rady Miasta T. L. nr [...] podjętą w dniu 30 grudnia 2022 r. w sprawie rozpatrzenia skargi K. O. na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg z powodu stukającej pokrywy studni kanalizacji deszczowej nie należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna z tej przyczyny podlega odrzuceniu.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był odrzucić skargę, która została wniesiona w sprawie nie należącej do sądu administracyjnego, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.