Uzasadnienie
W dniu 5 grudnia 2022 r. W. P. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za pośrednictwem ePUAP skargę na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu (dalej jako "organ") w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej o wyrażeniu zgody na kontrolę graniczną poza kolejnością dla niepełnosprawnego syna skarżącego J. P..
Do skargi skarżący dołączył wniosek z 1 grudnia 2022 r. o wyrażenie zgody przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu w formie decyzji administracyjnej na dokonanie kontroli granicznej na przejściu granicznym w Terespolu poza kolejnością w dniu 4 grudnia 2022 r. o godzinie 17:00, legitymację osoby niepełnosprawnej J. P., orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie, że J. P. jest uczniem III klasy szkoły średniej w W., pismo Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu z 2 grudnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Komendant wyjaśnił, że uprawnienie przekroczenia granicy poza kolejnością uregulowane jest w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lipca 2019 r. w sprawie kontroli granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1336) i wniosek o udzielanie zgody na przekroczenie granicy poza kolejnością jest rozpatrywany w oparciu o bieżący stan występujący w danym dniu na przejściu granicznym. Podkreślił, że brak jest podstawy prawnej do wyrażenia zgody w formie decyzji administracyjnej.
Zarządzeniem z 22 lutego 2023 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia do organu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył poprzez ePUAP ponaglenie z 1 marca 2023 r. w sprawie skargi z 5 grudnia 2022 r. na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu w sprawie udzielenia pisemnej zgody na kontrolę graniczną poza kolejnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Według zaś art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Powołany przepis stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), a także gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (§ 3 pkt 1), do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3 pkt 2).
Wnosząc skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji skarżący obowiązany jest wykazać, że skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Natomiast skarga wniesiona bez zachowania wymogów określonych w art. 52 p.p.s.a. jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu została wniesiona bez wyczerpania trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Powyższe wynika z akt sprawy, w których brak jest dowodu złożenia przez skarżącego ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie.
Za ponaglenie złożone na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie można uznać przesłanego przez skarżącego pisma z 1 marca 2023 r., złożonego w organie za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 1 marca 2023 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia – k. 41). Pismo to, zatytułowane jako "ponaglenie w sprawie wniesionej skargi z dnia 5.12.2022 r. na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu w przedmiocie nie wydania decyzji administracyjnej (znak sprawy: [...]) w sprawie udzielenia pisemnej zgody na kontrolę graniczną poza kolejnością", skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zostało wniesione do organu w dniu 1 marca 2023 r., a więc już po złożeniu do WSA w Lublinie skargi na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu. Tymczasem z powołanego przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, co wymaga podkreślenia, że ponaglenie do właściwego organu wnosi się przed wniesieniem skargi na bezczynność.
Wymaga również zwrócenia uwagi, że adresatem ponaglenia przedłożonego przez skarżącego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Jak już wskazano wyżej, ponaglenie jest środkiem zaskarżenia służącym stronie w postępowaniu administracyjnym do kwestionowania stanu bezczynności i przewlekłości postępowania organu, wnoszonym do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organem wyższego stopnia w stosunku do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu jest Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej.
Podsumowując stwierdzić należy, że strona wnosząca skargę do sądu winna wyczerpać środki zaskarżenia służące jej w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący przed wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargi na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu powinien wnieść ponaglenie do organu wyższego stopnia. Wobec niewyczerpania przez skarżącego w niniejszej sprawie służącego w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, skarga podlegała odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.
Niezależenie od powyższego skarga podlega odrzuceniu także z tego powodu, że dotyczy czynności, która nie jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.