Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Po 26/22

Uzasadnienie

W dniu 31 maja 2017 r. skarżący dokonał zbycia pojazdu [...] nr rej [...] (umowa sprzedaży pojazdu – k. 15 akt sadowych).

Skarżący zawiadomił Urząd Miasta P. o zbyciu powyższego pojazdu w dniu 12 lutego 2018 r. (adnotacja na powyższej umowie).

W dniu 5 stycznia 2021 r. skarżący dokonał ponownego zgłoszenia do Prezydenta Miasta P. faktu zbycia przedmiotowego pojazdu (k. 17).

Ponieważ dane o nazwisku skarżącego jako właściciela pojazdu nadal widniały w Centralnej Ewidencji Pojazdów skarżący dokonał zgłoszenia tego problemu w dniu 11 maja 2021 r. za pośrednictwem systemu ePojazd. Poinformował o tym organ w dniu 12 maja 2021 r. (k. 20-21).

Organ odpowiedział na wezwanie w dniu 12 maja 2021 r.

W dniu 27 kwietnia 2022 r. skarżący ponownie napisał do organu na temat tego, że w ewidencji widnieją jego dane jako właściciela pojazdu (k. 19 v-20).

W odpowiedzi organ w dniu 28 kwietnia 2022 r. stwierdził, że analiza zgłoszenia nie wykazała błędów po stronie aplikacji. Analiza techniczna zgłoszenia wykazała nieścisłości w danych bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Doradzono skarżącemu kontakt ze Starostwem Powiatowym – Wydziałem Komunikacji (k. 19).

Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł do Prezydenta Miasta P. o niezwłoczne zgłoszenie do Centralnej Ewidencji Pojazdów odpowiednich danych wynikających ze zbycia przedmiotowego pojazdu i o usunięcie przez to rozbieżności między danymi z tej ewidencji a stanem prawnym i faktycznym (k. 23).

11 maja 2022 r. organ zawiadomił administratora danych o niezgodnościach w zapisach ewidencji.

Pismem z dnia 13 maja 2022 r. organ zawiadomił skarżącego o powiadomieniu administratora danych o błędzie w ewidencji w dniu 11.05.2022r. (nr zgłoszenia [...]). Poinformował go ponadto o przekazaniu w dniu 12 lutego 2018 r. do CEP danych dotyczących nabywcy pojazdu wynikających z jego zbycia (k. 50).

Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. organ zwrócił się do DXC z prośbą o anulowanie operacji dokonanych 22 stycznia 2018 r. – zmiana danych pojazdu (k. 49).

12 lipca 2022 r. pracownik organu zadzwonił do Starostwa P., żeby organ ten zgłosił zaistniałą niezgodność w danych do administratora danych.

Pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. skarżący wniósł ponaglenie w trybie art. 37 kpa i o stwierdzenie bezczynności organu (k. 26).

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r. SKO w P. stwierdziło, że Prezydent Miasta P. nie dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że przekazywanie danych do Centralnej Ewidencji Pojazdów nie odbywa się w formie postępowania administracyjnego i nie występują w nim strony postępowania. Jest to bowiem obowiązek techniczny właściwych organów w sprawie rejestracji pojazdów – a nie sprawa w rozumieniu kpa. Do kwestii tego rodzaju nie stosuje się przepisów art. 37 kpa o ponagleniu (k. 30).

Pismem z dnia 28 września 2022 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie braku skutecznego zgłoszenia do Centralnej Ewidencji Pojazdów odpowiednich danych wynikających ze zbycia przedmiotowego pojazdu i o usunięcie przez to rozbieżności między danymi z tej ewidencji a stanem prawnym i faktycznym.

Zarzucono organowi naruszenie

1. - § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie centralnej ewidencji pojazdów (Dz. U. poz. 816 ze zm.) poprzez brak skutecznego przekazania do ewidencji odpowiednich danych
2. - art. 12 § 1 kpa
3. - art. 7 b kpa
4. - art. 7 kpa
5. - art. 65 § 1 kpa poprzez nieprzekazanie podania do właściwego organu.

Strona wniosła wobec tego o

1. - zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku o niezwłoczne skuteczne zgłoszenie danych do ewidencji
2. - zobowiązanie organu do podjęcia działań niezbędnych dla usunięcia rozbieżności pomiędzy danymi zgromadzonymi w ewidencji a stanem prawnym i faktycznym
3. - zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych
4. - przyznanie od organu na rzecz skarżącego – na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz ewentualnie o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Pismem z dnia 4 października 2022 r. (k. 34) organ poinformował skarżącego, że organ przyjął jego zawiadomienie o zbyciu pojazdu, ale z uwagi na fakt, iż Starosta P. przerejestrował w dniu 22 stycznia 2018 r. pojazd na nowego właściciela (i nadał mu nowy numer rejestracyjny [...]) zaskarżony organ nie miał możliwości wprowadzenia danych do systemu (nie było udostępnionej wówczas takiej funkcji). Organ nie miał możliwości naniesienia w 2018 roku zmian w CEP po zmianie właściwości miejscowej organu rejestrującego. Kolejne aktualizacje bazy danych i wprowadzenie nowych funkcjonalności umożliwiły 5 stycznia 2021 r. wprowadzenie do centralnej ewidencji danych z umowy zbycia pojazdu (potwierdzenie z 5 stycznia 2021 r.).

W dniu 29 kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu o przekazanie do ewidencji danych związanych ze zbyciem pojazdu. Analiza zapisów w systemie wykazała, że pojazd od dnia 22 stycznia 2018 r. jest przerejestrowany w Starostwie Powiatowym w P., a dane właściciela w CEP błędnie wskazują dane skarżącego a nie nowego właściciela. Organ zawiadomił administratora danych o zaistniałej niezgodności 11 maja 2022 r., 12 lipca 2022 r. oraz 4 października 2022 r. (k. 47). 22 czerwca 2022 r. organ skierował do DXC wniosek o anulowanie operacji, które mogą mieć wpływ na zapisy w bazie danych. 12 lipca 2022 r. pracownik organu zwrócił się telefonicznie do Starostwa Powiatowego w P. o zgłoszenie zaistniałej niezgodności do administratora danych poprzez DXC.

Pismem z dnia 19 października 2022 r. organ ponownie zajął stanowisko w sprawie – k. 76.

Pismem z dnia 25 października 2022 r., organ odpowiedział na skargę – k. 114.

Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. zaskarżony organ powiadomił o tym, że administrator danych poinformował, iż zgłoszony problem został rozwiązany – dane w CEP zostały zaktualizowane (k. 123-124 akt).

Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa dotyczyła bezczynności organu, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż nie jest zasadna.

Skarżący wniósł skargę na bezczynność

Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie (określonym w art. 35 K.p.a. lub w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.) organ nie załatwił sprawy (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Z kolei przewlekłość w prowadzeniu przez organ postępowania polega na prowadzeniu go dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a.).

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.).

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.).

Do terminów określonych w art. 35 § 1-3 K.p.a. nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.).

Sąd stwierdził przede wszystkim, że wbrew stanowisku SKO w P. wyrażonemu w uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 lipca 2022 r. przekazywanie danych do Centralnej Ewidencji Pojazdów odbywa się w formie postępowania administracyjnego i występują w nim wobec tego strony postępowania. Nie jest to bowiem wyłącznie obowiązek techniczny właściwych organów w sprawie rejestracji pojazdów pozostający bez wpływu na prawa i obowiązki jednostki, co wykazał skarżący w skardze. Zdaniem Sądu chodzi zatem o sprawę w rozumieniu kpa. Kontrola sądowa obejmuje nie tylko sprawy, w których wydane są decyzje administracyjne czy postanowienia ale i te, w których organ dokonuje czynności materialno – technicznych konkretyzujących indywidualne prawa i obowiązki jednostki, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Do kwestii tego rodzaju stosuje się przepisy art. 35-37 kpa, w tym przepisy o ponagleniu.

Przedmiotowa skarga była wobec tego dopuszczalna, albowiem przed jej wniesieniem skarżący wykorzystał obligatoryjny tryb ponaglenia wskazany w art. 37 kpa.

Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 80 b ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w ewidencji gromadzi się dane o właścicielu pojazdu:

1. a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę),
2. b) numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL – serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument,
3. c) datę i miejsce urodzenia,
4. d) numer identyfikacyjny REGON,
5. e) adres zamieszkania (siedziby),
6. f) datę zgonu.

Zgodnie z art. 80 ba ust. 1 pkt 1 tej ustawy dane, o których mowa w art. 80b ust. 1, są przekazywane do ewidencji przez organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów – w zakresie danych, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, pkt 2–5 z wyłączeniem daty zgonu, pkt 8, 8a, 9 i 9a, pkt 10 w zakresie terminu okresowego badania technicznego pojazdu w przypadku rejestracji pojazdu wcześniej niezarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pkt 12, 13, 17, 18 i 20.

Zgodnie z art. 80 a ust. 4 ustawy ewidencję prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji w systemie teleinformatycznym. W rozumieniu niniejszej ustawy minister ten jest administratorem danych i informacji zgromadzonych w ewidencji.

Zgodnie z art. 80 bd tej ustawy:

1. 1. Podmiot, który stwierdzi niezgodność danych zgromadzonych w ewidencji, wyjaśnia tę niezgodność w zakresie danych, do których przekazania jest obowiązany na podstawie ustawy, i wprowadza dane do ewidencji na zasadach określonych w art. 80bb.
2. 2. W przypadku gdy nie jest możliwe wyjaśnienie niezgodności, podmiot, o którym mowa w ust. 1, niezwłocznie powiadamia o niezgodności administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji, za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję lub za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego zadania realizowane przez ten podmiot.
3. 3. W celu wyjaśnienia niezgodności administrator danych i informacji zgromadzonych w ewidencji niezwłocznie powiadamia, za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję, o niezgodności podmiot, który wprowadził dane, których niezgodność dotyczy, w przypadku:
4. 1) stwierdzenia niezgodności przez administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji;
5. 2) o którym mowa w ust. 2. 3a. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do danych, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 8b.
6. 4. Podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 3, wyjaśnia tę niezgodność, w szczególności w oparciu o posiadane dokumenty lub dane.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 31 maja 2017 r. skarżący dokonał zbycia pojazdu [...] nr rej [...].

Skarżący zawiadomił Urząd Miasta P. o zbyciu powyższego pojazdu w dniu 12 lutego 2018 r. (adnotacja na powyższej umowie). Zauważyć należy, że skarżący nie dokonał zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie. Zgodnie z brzmieniem wówczas obowiązującego art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. Dz.U.2017.128 właściciel pojazdu zarejestrowanego był obowiązany zawiadomić organ w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Zgłoszenie zbycia pojazdu przez skarżącego nastąpiło po kolejnej transakcji zbycia tego pojazdu, co było jedną z przyczyn komplikacji związanych z uaktualnieniem danych.

22 stycznia 2018 r. Starosta P. jako właściwy do rejestracji kolejnej transakcji zbycia pojazdu przerejestrował przedmiotowy pojazd na nowego właściciela i dał mu nowy numer rejestracyjny [...]

Zaskarżony organ nie miał na tym etapie możliwości wprowadzenia danych dotyczących wcześniejszej transakcji gdyż nie było w systemie takiej funkcji. Organ nie miał możliwości naniesienia w 2018 roku zmian w CEP po zmianie właściwości miejscowej organu rejestrującego.

W dniu 5 stycznia 2021 r. skarżący dokonał ponownego zgłoszenia do Prezydenta Miasta P. faktu zbycia przedmiotowego pojazdu. Jak się bowiem okazało nadal był wpisany w ewidencji jako właściciel pojazdu.

Kolejne aktualizacje bazy danych i wprowadzenie nowych funkcjonalności umożliwiły 5 stycznia 2021 r. wprowadzenie do centralnej ewidencji danych z umowy zbycia pojazdu (potwierdzenie z 5 stycznia 2021 r.).

Ponieważ dane o nazwisku skarżącego jako właściciela pojazdu nadal widniały w Centralnej Ewidencji Pojazdów skarżący dokonał zgłoszenia tego problemu w dniu 11 maja 2021 r. za pośrednictwem systemu ePojazd. Uzyskał informację, że problem jest rozwiązany W dniu 27 kwietnia 2022 r. skarżący ponownie napisał do organu na temat tego, że w ewidencji widnieją jego dane jako właściciela pojazdu.

W odpowiedzi organ w dniu 28 kwietnia 2022 r. stwierdził, że analiza zgłoszenia nie wykazała błędów po stronie aplikacji. Analiza techniczna zgłoszenia wykazała nieścisłości w danych bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Doradzono skarżącemu kontakt ze Starostwem Powiatowym – Wydziałem Komunikacji.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł do Prezydenta Miasta P. o niezwłoczne zgłoszenie do Centralnej Ewidencji Pojazdów odpowiednich danych wynikających ze zbycia przedmiotowego pojazdu i o usunięcie przez to rozbieżności między danymi z tej ewidencji a stanem prawnym i faktycznym.

Zdaniem Sądu od tego momentu należy badać aktywność organu przejawianą w przedmiotowej sprawie, albowiem była to czynność procesowa strony inicjująca po stronie organu obowiązek dokonania sprawdzenia czy dane w ewidencji są prawidłowe. Wniosek skarżącego był pismem obligującym do sprawdzenia prawidłowości wprowadzenia danych z ewidencji (art. 80bd ustawy) 11 maja 2022 r. organ zawiadomił administratora danych o niezgodnościach w zapisach ewidencji.

Pismem z dnia 13 maja 2022 r. organ zawiadomił skarżącego o powiadomieniu administratora danych o błędzie w ewidencji. Poinformował go ponadto o przekazaniu w dniu 12 lutego 2018 r. do CEP danych dotyczących nabywcy pojazdu wynikających z jego zbycia.

Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. organ zwrócił się do DXC z prośbą o anulowanie operacji dokonanych 22 stycznia 2018 r. – zmiana danych pojazdu.

12 lipca 2022 r. pracownik organu zadzwonił do Starosta P., żeby organ ten zgłosił zaistniałą niezgodność w danych do administratora danych.

Pismem z dnia 4 października 2022 r. organ poinformował skarżącego, że organ przyjął jego zawiadomienie o zbyciu pojazdu, ale z uwagi na fakt, iż Starosta P. przerejestrował w dniu 22 stycznia 2018 r. pojazd na nowego właściciela (i nadał mu nowy numer rejestracyjny [...]) zaskarżony organ nie miał możliwości wprowadzenia danych do systemu (nie było udostępnionej wówczas takiej funkcji). Organ nie miał możliwości naniesienia w 2018 roku zmian w CEP po zmianie właściwości miejscowej organu rejestrującego. Kolejne aktualizacje bazy danych i wprowadzenie nowych funkcjonalności umożliwiły 5 stycznia 2021 r. wprowadzenie do centralnej ewidencji danych z umowy zbycia pojazdu (potwierdzenie z 5 stycznia 2021 r.).

Organ wskazał ponadto w powyższym piśmie, że w dniu 29 kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu o przekazanie do ewidencji danych związanych ze zbyciem pojazdu. Analiza zapisów w systemie wykazała, że pojazd od dnia 22 stycznia 2018 r. jest przerejestrowany w Starostwie Powiatowym w P., a dane właściciela w CEP błędnie wskazują dane skarżącego a nie nowego właściciela. Organ zawiadomił administratora danych o zaistniałej niezgodności 11 maja 2022 r., 12 lipca 2022 r. oraz 4 października 2022 r.. 22 czerwca 2022 r. organ skierował do DXC wniosek o anulowanie operacji, które mogą mieć wpływ na zapisy w bazie danych. 12 lipca 2022 r. pracownik organu zwrócił się telefonicznie do Starostwa Powiatowego w P. o zgłoszenie zaistniałej niezgodności do administratora danych poprzez DXC.

Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. zaskarżony organ powiadomił o tym, że administrator danych poinformował, iż zgłoszony problem został rozwiązany – dane w CEP zostały zaktualizowane.

Z powyżej opisanych czynności organu oraz z treści wyjaśnień organu wynika zdaniem Sądu, że w przedmiotowej sprawie organ ten wykonywał w określonym czasie opisane czynności mające na celu usunięcie rozbieżności i zainicjowanie przez administratora danych aktywności w zakresie doprowadzenia do zgodności zapisów ewidencji z rzeczywistym stanem faktycznym i stanem prawnym przedmiotowego pojazdu. Zaskarżony organ wykonał w wymaganym terminie określone czynności wynikające z zakresu jego kompetencji. Wykaz i częstotliwość podejmowanych przez organ czynności związanych z usunięciem rozbieżności, o których powiadomił organ skarżący pismem z 28 kwietnia 2022r. wskazują, że organ nie pozostawał w bezczynności. Brak określonych funkcji systemu administrowanych przez Ministra Cyfryzacji pozwalających na wprowadzenie danych "historycznych", brak wykreślenia danych skarżącego po rejestracji przez inny organ (Starostę P.) kolejnej transakcji zbycia pojazdu nie wskazują na bezczynność Prezydenta Miasta P..

Niezasadna jest wobec tego skarga na bezczynność organu. Organ podejmował określone czynności w sprawie w ramach swych kompetencji w racjonalnych odstępach czasu, oczekując na załatwienie sprawy przez administratora danych z uwzględnieniem możliwości systemu.. Jak wynika z pisma organu i samego administratora sprawa jest aktualnie załatwiona.

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z powyższego wynika, że tylko w razie uwzględnienia skargi możliwe jest rozważanie zasadności wniosku o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężne określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie skarga nie była zasadna, w związku z powyższym Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania od organu przysługuje skarżącym tylko w razie uwzględniania skargi (art. 200 p.p.s.a), co w niniejszej sprawie miejsca nie miało.