Uzasadnienie
Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ulicy [...] w [...] w piśmie z dnia 28 stycznia 2008r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucił Prezydentowi Miasta [...] bezczynność w zakresie uregulowania stanu terenowo-prawnego ulicy D. w P. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Miasto [...] nie podejmuje żadnych działań w sprawie przejęcia w zarząd od [...] Spółdzielni A [...] ulicy D. w P. Członkowie wspólnoty mieszkaniowej oczekują wygaśnięcia w trybie zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego, które przysługuje [...] Spółdzielni A [...]. W ten sposób chcą uniknąć obowiązku ponoszenia opłat za najem ulicy, chodnika i śmietnika oraz płatności w ramach podatku miejskiego (pismo Wspólnoty k. 20 i 22 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że tryb złożenia skargi jest niezgodnym z prawem. W skardze zarzuca się brak działania w zakresie nabycia od Spółdzielni Mieszkaniowej prawa wieczystego użytkowania obejmującego drogi wewnętrzne tej Spółdzielni, z której członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej korzystają bezumownie. Załatwienie sprawy regulują przepisy ustaw: Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nabycie przez Miasto [...] prawa użytkowania wieczystego bezwzględnie podlega załatwieniu w trybie cywilnoprawnym, dlatego w niniejszej sprawie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, ani do jej załatwienia, ani do trybu postępowania, w którym należy rozpoznawać pisma wnoszone przez Wspólnotę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej – art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) Stosowanie do treści art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej cytowanej jako p.p.s.a.) kontrola w zakresie bezczynność administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg dotyczących:
- - wydania decyzji administracyjnej,
- - wydania postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie w sprawie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty,
- - wydania postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- - wydania innego aktu lub dokonania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- - wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, zarówno dla Skarżącego, jak i Prezydenta Miasta, bezsporne jest, że przejęcie własności nieruchomości ma nastąpić na drodze cywilnoprawnej. Dla osiągnięcia zamierzonego skutku Strony rozważały przeniesienie własności w następstwie: zrzeczenia się własności nieruchomości przez Spółdzielnię Mieszkaniową, umowy kupna-sprzedaży oraz darowizny. Każdą z wymienionych form nabycia własności nieruchomości rządzą przepisy prawa cywilnego. Zatem bezczynność zarzucana Prezydentowi Miasta [...] może być kwalifikowana jedynie jako uchylanie się od złożenia oświadczenia woli w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.).
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi w tym przedmiocie nawet wówczas, gdy zobowiązanym do złożenia oświadczenia jest organ administracji publicznej (art. 3 §2 pkt 8 p.p.s.a.). W ramach kontroli administracji publicznej sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny może tylko zobowiązać organ do zachowań opisanych w art. 3 §1 pkt 1 - 4a p.p.s.a., czyli zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji (postanowienia, innego aktu), interpretacji przepisów prawa podatkowego, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – art. 149 p.p.s.a. Należy podkreślić, że nawet wówczas, gdy skarga obejmuje zarzut bezczynność dotyczący wydania aktu innego niż decyzja (postanowienie) lub uchylania się od dokonania czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a.), to przedmiotowy akt lub czynność musi mieć charakter publicznoprawny; bezczynność musi dotyczyć aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Natomiast tryb postępowania w zakresie realizacji prywatnoprawnego obowiązku obejmującego złożenie oświadczenia woli normuje art. 64 Kodeksu cywilnego. Do rozpoznania takich żądań właściwy jest sąd powszechny.
Wskazać jednak należy, iż Sąd nie podziela w całości wywodów odpowiedzi na skargę. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów jednostek samorządu terytorialnego jest realizowane na zasadach określonych w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej cytowanej jako kpa). Przedmiotem skargi może być naruszenie interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy (art. 227 kpa).
Z kolei wniosek może dotyczyć lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241 kpa). Stąd nieprawdziwe jest stwierdzenie, że Kodeks postępowania administracyjnego nie normuje sposobu postępowania z pismami wnoszonymi przez Wspólnotę. Niemniej przyjęcie, że załatwienie sprawy powinno nastąpić w trybie art. 238 kpa również usprawiedliwia odrzucenie wniesionej skargi, gdyż na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi (wniosku) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wyjaśnić również należy, że połączenie sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt III SAB/Po 3/08 (bezczynność w przedmiocie uregulowania stanu terenowo-prawnego nieruchomości) ze sprawą o sygn. akt SO/Po 2/08 (wymierzenie organowi grzywny za nie przekazanie skargi oraz akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę) jest niemożliwe z uwagi na treść art. 111 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymienione żądania dotyczą spraw, które nie mogą być objęte jedną skargą. Z tych względów zostały zarejestrowane pod różnymi sygnaturami.
Mając na uwadze powyższe wniesioną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ M. Ławniczak
D.W.d