Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] stycznia 2007r. K.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. W ocenie Sądu skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Kodeks postępowania administracyjnego posługuje się pojęciem "decyzja administracyjna" w wielu miejscach, jednak tego pojęcia nie definiuje. Artykuł 104 Kpa ogranicza się jedynie do stwierdzenia, iż "organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". Przepis ten nawiązuje zatem wyraźnie do treści przepisu art. 1 pkt 1 Kpa, który określając przedmiot postępowania administracyjnego, jednocześnie zaznacza, że jest ono wszczynane i prowadzone w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej w formie decyzji. Treść art. 104 Kpa. wskazuje zatem na decyzję administracyjną jako podstawową formę rozstrzygania spraw, zaznaczając jednocześnie, że sprawy te mogą być załatwiane w innej formie, np. ugody.
Zdaniem Sądu, decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym (J. Starościak, Prawo administracyjne..., s. 290). Cechą charakterystyczną takiego aktu jest jego zewnętrzny charakter, władczość oraz podwójna konkretność: konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga, określając o prawach lub obowiązkach jego adresata. Aktem administracyjnym zatem będzie każde władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracyjnego, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie (A. Wiktorowska (w:) Prawo administracyjne..., pod red. M. Wierzbowskiego, s. 181). Do elementów konstytutywnych pojęcia aktu administracyjnego należy zaliczyć zatem te z nich, które stanowią, że jest to zewnętrzne, władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o prawach lub obowiązkach prawnych konkretnych podmiotów w sprawie indywidualnej. Zabezpieczeniem wykonania ustanowionych w akcie administracyjnym obowiązków jest sankcjonowane środkami egzekucji administracyjnej.
Agencja Nieruchomości Rolnych jako państwowa osoba prawna realizuje osobowość cywilnoprawną państwa, wykonując na jego rzecz własność i inne prawa majątkowe. Właścicielem przejętego mienia pozostaje nadal Skarb Państwa. Agencji Nieruchomości Rolnych nie można utożsamiać ze Skarbem Państwa, organem administracji rządowej lub jak uczynił to skarżący w przedmiotowej sprawie, uznać za część aparatu państwowego uprawnionego co do zasady do wydawania decyzji administracyjnych.
Agencja Nieruchomości Rolnych występuje w obrocie prawnym samodzielnie, jako odrębna państwowa osoba prawna, a wszelkie jej działania podejmowane są w zakresie określonym przez ustawę i w interesie Skarbu Państwa.
Ponadto Sąd wskazuje, że jeśli skarżący uważa, iż jego prawa zostały naruszone, winien dochodzić ich obrony na drodze postępowania przed sądami powszechnymi.
Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.
/-/ T.M. Geremek
T.M.d