Uzasadnienie
Przedmiotem skargi "A" S.A. (dalej: Strona, Skarżąca) jest bezczynność Wojewody D. (dalej: Organ, Wojewoda) w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca O. V.. Jak wynika z akt sprawy 19 listopada 2019 r. Strona złożyła w D.Urzędzie Wojewódzkim wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie, wniosek został uzupełniony przez Stronę 27 listopada 2019 r. W dniu 30.12.2019 r. do Organu wpłynęło ponaglenie (przekazane pismem Wojewody z 7 stycznia 2020 r. do Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej), a 13 stycznia 2020 r. skarga Strony na bezczynność Organu w sprawie złożonego wniosku o wydanie zezwolenia, kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W dniu 27.01.2020 r. Wojewoda otrzymał rozstrzygnięcie ponaglenia, w którym orzeczono o Jego bezczynności i wyznaczono Mu 30 dniowy termin na załatwienie sprawy. Wojewoda 17 lutego 2020 r. wydał zezwolenie na pracę dla O.V..
W skardze Strona zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej jako k.p.a. oraz wniosła o:
- 1) zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi;
- 2) orzeczenie, czy bezczynność/przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa – pomimo wystąpienia podstaw do umorzenia postępowania w części, jeśli zostanie wydany przez Organ akt administracyjny;
- 3) przyznanie sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie grzywny z art. 149 § 2 w wysokości maksymalnej z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 4) wymierzenie grzywny z art. 149 § 2 w wysokości maksymalnej z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- 5) zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa w podwójnej wysokości, opłaty sądowej i skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono niezachowanie przez Organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, niepowiadomienie o jego przekroczeniu i niewyznaczenie dodatkowego terminu. Termin miał zostać wielokrotnie przekroczony, co uzasadnia rażące naruszenie przepisów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że nastąpiło jedynie kilkunastodniowe opóźnienie w załatwieniu sprawy (na dzień wniesienia skargi). Zdaniem Wojewody brak jest podstaw by stwierdzić - jeśli przyjąć, że zaistniała bezczynność, iż miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sposób prowadzenia postępowania nie wynika ze złej woli pracowników Organu lecz jest spowodowany przez braki kadrowe oraz olbrzymi wpływ spraw tego rodzaju. Wojewoda wniósł również, by Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, bowiem Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Strony, przy czym bezczynność ta nie miała charakteru rażącego.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności", czyni to natomiast k.p.a. w przepisie art. 37 § 1 pkt 1 tej ustawy. W świetle wspomnianego zaś przepisu przyjmuje się, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Innymi słowy, z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie je podjął, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu.
Z akt sprawy wynika, że pierwszą czynnością podjętą przez Organ w sprawie (poza przekazaniem ponaglenia organowi wyższego stopnia), było wydanie 17 lutego 2020 r. zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe miało miejsce już po upływnie miesięcznego jak i dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a. Sąd stwierdził również, że Organ o przedłużeniu tego terminu nie poinformował Strony na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem był obowiązany zawiadomić Stronę w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania o niemożności załatwienia sprawy w terminie, podać przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin zakończenia postępowania. Bezsprzecznie zatem Organ nie załatwił sprawy w terminie. Procedowanie Organu wyczerpuje zatem znamiona bezczynności określone w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Równocześnie Sąd nie stwierdził, aby orzeczona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając tę kwestię, Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", konstatując, że to ostatnie stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. W judykaturze podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja. Ze względu na ustalenia stanu faktycznego sprawy i powołane wyżej wywody, zdaniem Sądu – stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem powoływanych wcześniej przepisów k.p.a. Należało, bowiem wziąć pod uwagę fakt, że co prawda pomiędzy złożeniem przez Stronę wniosku, a wydaniem zezwolenia, minął okres prawie trzech miesięcy, jednakże Organ, po upływie kilkunastu dni od rozstrzygnięcia ponaglenia i z zachowaniem wyznaczonego w tym rozstrzygnięciu terminu zakończył postępowanie pozytywnie dla Skarżącej, wydając zezwolenie na pracę.
Podkreślenia wymaga, że Sąd podziela stanowisko, iż trudności kadrowe Organu oraz znacząca liczba wpływających spraw nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie bezczynność, niemniej jednak Sąd uwzględnił argumentację o konieczności zachowania przez Organ kolejności wpływu spraw i konieczności uniknięcia podejrzeń o stronniczość – a w raporcie Najwyższej Izby Kontroli znanym Sądowi na kanwie rozpoznawanych tego typu spraw napiętnowano tworzenie "szybkiej ścieżki" załatwiania spraw dla wybranych wnioskodawców. Sąd miał również na uwadze udzielenie zezwolenia przez Organ w przeciągu niecałych trzech miesięcy od wpływu wniosku wraz z jego uzupełnieniem (w terminie wskazanym w rozstrzygnięciu ponaglenia - co nie było regułą Organu w takich przypadkach).
Tym samym wpływ na ocenę Sądu naruszenia przez Organ prawa miał również termin zakończenia postępowania. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku.
Z uwagi na wydanie przez Organ w dniu [...].02.2020 r. zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla O. V., Sąd umorzył w tym zakresie postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
Mając na uwadze stosunkowo nieznaczną skalę przekroczenia terminu załatwienia sprawy jak i podane wyżej okoliczności Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do nałożenia na Organ sumy pieniężnej/grzywny. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją w art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd "może" orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a - oddalił skargę w zakresie wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).
Sąd stwierdził, że wynikający z akt stan faktyczny nie uzasadnia przyznania w sprawie sumy pieniężnej, ani nałożenia na Wojewodę grzywny. Sąd uznaje, że okres oczekiwania na zezwolenie nie był na tyle długi, by narazić Skarżącą na istotne negatywne konsekwencje. Nadto Strona nie udokumentowała, czy choćby uwiarygodniła negatywne okoliczności nie zachowania ustawowego terminu załatwienia sprawy jakie Ją dotknęły. Ponadto lektura skargi prowadzi do wniosku, iż Skarżąca zdaje się nie indywidualizować okoliczności swojego przypadku, skoro w treści skargi znalazły się określenia o wielokrotnym przekroczeniu terminu na załatwienie sprawy - gdy okoliczność ta nie wynika z akt oraz odniesienia do zezwolenia na pobyt czasowy, a wniosek dotyczył przecież zezwolenia na pracę.
Należy ponadto zauważyć, że składając wniosek o wydanie zezwolenia na prace Skarżąca winna również potencjalnie zakładać możliwość wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia i podjąć działania zabezpieczające w tym zakresie. Złożenie wniosku nie jest bowiem równoznaczne z pozytywnym jego rozpatrzeniem.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd orzekł jak w pkt I-IV sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku