Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] M. P. wniósł w imieniu P. P. skargę na opisaną w osnowie postanowienia bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. W dniu [...] została poinformowana o tym, że wniosek nie zostanie rozpoznany, ponieważ nie zostały - pomimo stosownego wezwania - uzupełnione jego braki formalne. Organ podniósł w przedmiotowym piśmie, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku została zwrócona nadawcy, z adnotacją operatora pocztowego "adresat wyprowadził się".
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] wezwał organ do prawidłowego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności oraz rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, wskazując, że w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu wniesienie skargę na bezczynność do sądu administracyjnego.
Wobec odmowy zmiany stanowiska przez organ, M. P. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie za art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Artykuł 3 § 2 pk 1 przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach.
Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia natomiast zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Artykuł 52 § 2 p.p.s.a. określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a., stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie jest ono skierowane przeciwko konkretnej czynności procesowej lub aktowi administracyjnemu, lecz ma na celu spowodowanie wypełnienia przez organ obowiązku urzędowego, polegającego na przeprowadzeniu czynności postępowania i ich zakończeniu wydaniem decyzji albo rozstrzygającej o istocie sprawy, albo kończącej postępowanie w sprawie. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi do sądu konieczne jest wyczerpanie tego trybu przed organami administracji publicznej.
Jak podkreślono, warunkiem formalnym niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie dostępnych stronie środków zaskarżenia. W przypadku bezczynności, skarżący jest obowiązany przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. (zażalenie). Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 87 tezy 75 i 76 oraz str. 236 tezy 5 i 6).
W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik skarżącego wezwał co prawda Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, jednakże pisma tego nie można uznać za spełniające wymogi powołanych powyżej uregulowań. Nie czyni ono mianowicie zadość podstawowemu warunkowi stawianemu przez art. 37 § 1 k.p.a, nie zostało bowiem skierowane do organu administracji publicznej wyższego stopnia, choć w omawianym przedmiocie bezspornie organ taki istnieje (Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W.).
Skoro zatem skarga do Sądu złożona została przed wniesieniem wymaganego prawem środka zaskarżenia (zażalenie), czyli bez wyczerpania administracyjnego toku instancji, należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucić jako niedopuszczalną. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II postanowienia znajduje umocowanie w art. 232 § 1 pkt 1 ust. a. p.p.s.a.