Wyrok WSA we Wrocławiu z 21 maja 2020 r., III SAB/Wr 252/20

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2020 r.

Sprawa

sprawy ze skargi L. Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 (słownie: jeden tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Asesor WSA Alicja Palus, Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych.

Działająca przez profesjonalnego pełnomocnika L. Y. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wniosła w dniu 20.01.2020 r. (data wpływu do organu) - skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D., (dalej: Wojewoda, organ) w związku ze sprawą z jej wniosku z 01.02.2019 r. (data wpływu) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Skarżąca uzasadniła wnioski procesowe i zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie. W szczególności zwróciła uwagę na brak jakichkolwiek czynności ze strony organu, które zmierzałyby do załatwienia sprawy. Dopiero pod wpływem działań skarżącej, organ podjął pierwsze czynności w sprawie. W dniu 11.10.2019 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie do akt sprawy oryginału informacji Starosty. Jednocześnie organ wyznaczył termin zakończenia postępowania do dnia 11.01.2020 r. Pomimo złożenia kompletnego wniosku organ nie podjął dalszych czynności w sprawie oraz nie dotrzymał wyznaczonego przez siebie terminu na załatwienie wniosku.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, opisując podejmowane w sprawie czynności oraz wskazując na typowe przyczyny opóźnienia procedowania w tego rodzaju sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania organu, w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę, okazała się uzasadniona, ponieważ postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że w dniu 01.02.2019 r. do Wojewody wpłynął wniosek skarżącej w sprawie. W tej dacie organ poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego i o przewidywanym terminie jego zakończenia określonym na 01.08.2019 r. Jednocześnie umieszczono w paszporcie strony stempel potwierdzający złożenie przedmiotowego wniosku i pouczono o treści art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wobec upływu wyznaczonego terminu na załatwienie wniosku pełnomocnik skarżącej złożył w dniu 25.09.2019 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W reakcji na to ponaglenie organ pismem z 11.10.2019 r. poinformował skarżącą o przewidywanym terminie zakończenia postępowania wyznaczonym na dzień 11.01.2020 r. Jednocześnie wezwał skarżącą do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie oraz wystąpił do służb o przekazanie informacji na temat wjazdu i pobytu skarżącej na terytorium RP. Skarżąca uczyniła zadość wezwaniu i w dniu 23.10.2019 r. uzupełniła wniosek. Pomimo uzupełnienia wniosku organ pozostał bierny i nie podjął dalszych czynności w sprawie. Wobec tego pełnomocnik skarżącej pismami z 25.11.2019 r. i 02.12.2019r. wezwał organ do wydania decyzji w sprawie. Wskazane pisma nie doczekały się odpowiedzi do dzisiaj. Wyznaczony termin zakończenia postępowania upłynął bezskutecznie w dniu 11.01.2020 r.

Powyższe okoliczności wskazują, że - na dzień wniesienia skargi – Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania, rozumianej jako sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nadto organ nie dotrzymał wyznaczonych przez siebie terminów na załatwienie sprawy. Przedstawiona charakterystyka prowadzonego w sprawie postępowania nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że w jego przebiegu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 i art. 36 k.p.a. Nie załatwiając sprawy do dnia wydania wyroku, organ administracji publicznej w sposób oczywisty i rażący naruszył treść art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., a także treść art. 12 k.p.a. Skutkiem tych naruszeń jest naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także, wyrażonej w treści art. 6 k.p.a. zasady praworządności. Jako uzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi co do przewlekłego sposobu prowadzenia postępowania w sprawie. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd stwierdził przewlekłość Wojewody w prowadzeniu postępowania z wniosku strony, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I wyroku.

Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (w pkt II wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, Sąd wziął pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Wskazać również należy za poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z 24.05.2019r., sygn. akt I OSK 2553/17, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, nie znajduje usprawiedliwienia tak długotrwała – jak w okolicznościach analizowanej sprawy – zwłoka organu w dokonaniu oceny samej tylko kompletności wniosku. Problemy kadrowe, powoływane przez organ od wielu lat, nie mogą stanowić uzasadnienia dla oczywistych przypadków naruszenia przez organ zasady szybkości postępowania. Ponadto zdaniem Sądu, sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej nie należała do spraw skomplikowanych wymagających szerokiego postępowania dowodowego. Nadto akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do tak znaczącej zwłoki przyczyniła się skarżąca.

Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie czternastu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III wyroku).

Działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł (pkt IV wyroku) uznając, że kwota ta w sposób dostateczny zrekompensuje dolegliwości związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Na wysokość przyznanej sumy pieniężnej wpłynął czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, a także, utrwalona w Sądzie praktyka przyznawania wysokości sum pieniężnych w podobnych sprawach. Należy dodać, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27.11.2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13.11.2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19). Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że o przyznaniu sumy pieniężnej Sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.