Uzasadnienie
W dniu 13 września 2023 r. do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu (organ) wpłynął wniosek P. M. (skarżąca, strona skarżąca) z dnia 10 września 2023 r. w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku z upływem ważności poprzedniego orzeczenia.
Pismem z dnia 16 października skarżąca złożyła ponaglenie w związku z niezałatwieniem przez organ sprawy administracyjnej w terminie. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r. nr WZON.9532.354.2023 Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim stwierdził, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu nie dopuścił się bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania.
Na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 4 grudnia 2023 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu rozpatrzył wniosek skarżącej w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...], w którym postanowił nie zaliczyć skarżącej do stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wysłane za pośrednictwem P. w dniu 11 grudnia 2023 r. na adres wskazany przez skarżącą we wniosku listem poleconym ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Przesyłka była dwukrotnie awizowana – w dniu 12 stycznia 2024 r. oraz 22 stycznia 2024 r. W związku z treścią art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: k.p.a., organ uznał doręczenie za dokonane.
Pismem z dnia 12 grudnia 2023 r. (nadanym w polskim urzędzie pocztowym w dniu 15 grudnia 2023 r.) skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość organów: Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu oraz Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 24 stycznia 2024 r. skarga P. M. z dnia 12 grudnia 2023 r. została rozdzielona na dwie skargi prowadzone pod odrębnymi sygnaturami:
- - III SAB/Wr 6/24: skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
- - III SAB/Wr 7/24: skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – która jest rozpatrywana w przedmiotowym postanowieniu Sądu.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z treści przywołanej definicji normatywnej wynika, że organ jest bezczynny jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane natomiast w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy").
Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Analogiczny wniosek dotyczy kwestii dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania. W uchwale z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21) podjętej przez NSA w składzie siedmiu sędziów wskazano, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powołane uchwały posiadają tzw. ogólną moc wiążącą, na co jednoznacznie wskazuje treść art. 269 § 1 p.p.s.a. Uchwały wiążą więc także Sąd w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z akt administracyjnych, w momencie wniesienia skargi nie występował zarzucany skargą stan bezczynności oraz przewlekłości organu, ponieważ prowadzone przed nim postępowanie zostało uprzednio zakończone. Ponieważ skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności została wniesiona w dniu 15 grudnia 2023 r. po jego ostatecznym zakończeniu orzeczeniem organu z dnia 4 grudnia 2023 r. nr [...], to skarga strony podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako z innych przyczyn niedopuszczalna.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.