Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z [...] listopada 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].11.2019 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wniosku V.M. z 24 października 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Jak wynika z akt sprawy V. M., obywatelka Rosji (dalej: Strona, Skarżąca) 24 października 2018 r. złożyła osobiści wniosek do Wojewody D. (dalej również: organ administracji) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.
W dniu złożenia ww. wniosku, tj. w dniu 24.10.2018 r., Stronie wręczono pismo zawiadamiające, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 24 kwietnia 2019 r. Jako przyczynę przedłużenia postępowania wskazano konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów oraz dużą ilość prowadzonych jednocześnie postępowań w sprawie cudzoziemców. Poinformowano też Stronę, że do czasu rozpoznania wniosku przebywa w Polsce legalnie.
Pismem z 20 maja 2019 r. poinformowano Stronę o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do 31 sierpnia 2019 r., jako przyczynę wskazano konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenia w sprawie. Także 20 maja 2019 r. organ administracji wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2-094 ze zm.), do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium Polski Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Ponadto 20 maja 2019 r. organ administracji wystąpił do Komendanta Placówki Straży Granicznej we W.-S., na podstawie art. 11 i art. 169 ww. ustawy o cudzoziemcach o przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania Strony, mających na celu wyjaśnienie kwestii związanych z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem Polski.
Odpowiedź z Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęła do organu administracji 10 czerwca 2019 r., a 26 czerwca 2019 r. dokumenty dotyczące przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od Komendanta Placówki Straży Granicznej.
Pismem z 22 listopada 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 27.11.2019 r.) Strona wystąpiła o wgląd do akt sprawy oraz udzielenie informacji, przyśpieszenie postępowania oraz pismem z tego samego dnia wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu administracji. Ponaglenie przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców 3 grudnia 2019 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia 24.10.2018 r. Strona wniosła 29 listopada 2019 r. W skardze Strona, zarzucając naruszenie: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeka postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, wniosła o:
- – stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku Strony o zezwolenie na pobyt czasowy;
- – stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- – zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;
- – przyznanie od organu na rzecz Strony kwoty 15.000 zł, na podstawie art. 149 §1 w związku z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a);
- – skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
- – zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wskazano na rażące przekroczenie terminów rozpoznania sprawy, ignorowanie Strony przez wiele miesięcy. Od złożenie wniosku upłynęło 13 miesięcy podczas gdy postępowanie winno być zakończane w terminie maksymalnie dwóch miesięcy od daty złożenie wniosku. Sama sprawa nie była skomplikowana. Organ administracji nie podjął w terminie odpowiednich czynności zmierzający do załatwienia sprawy, w tym nie informował Strony o powodach nierozpoznania wniosku w terminie, zgodnie z art. 36 §1 K.p.a., czym rażąco naruszyły prawo. Kwota pieniężna, o zasądzenia której wnosi Strona będzie stanowić rekompensatę dla Strony za naruszenie jej prawa w postępowaniu przez Wojewodę. W skardze podkreślono, że wysłanie pism do Policji, Straży Granicznej i ABW jest procedurą rutynową i czynność ta zajmuje organom administracji 30 dni, zatem przeciętne postępowanie o zezwolenie na pobyt czasowy nie powinno trwać dłużej niż 60 dni, organ nie dokonuje bowiem w związku z tym żadnych dodatkowych czynności. Wskazano też, że prowadzenie przez organ administracji wielu spraw nie może przesądzać o tym, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, nie przedstawiając uzasadnienia takiego stanowiska.
W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi wraz ze skargą znajduje się decyzja Wojewody D. z 3 grudnia 2019 r., którą udzielił Stronie zezwolenie na pobyt czasowy do 3 grudnia 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Niniejsza sprawa, ze względu na jej przedmiot (bezczynność) i wniosek Skarżącej o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, została rozpoznana przez Sąd w tym trybie.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania, warunek ten powiązać należy z art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - to do organu prowadzącego postępowanie.
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, które miało miejsce 29 listopada 2019 r., wniosła ponaglenie – pismo z 22 listopada 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 27.11.2019 r.). Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia.
Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie.
Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).
W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.
Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).
Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania.
Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania.
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Strona 24 października 2018 r. złożyła do organu administracji kompletny wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ administracji poza poinformowaniem Strony o przewidywanym zakończeniu postępowania w sprawie jej wniosku na dzień 24.04.2019 r. przez 7 miesięcy, tj. do dnia 20 maja 2019 r. nie podjął żadnej czynności w sprawie, w tym badania czy wniosek Strony spełnia warunki formalne. Dopiero pismem z 20 maja 2019 r. organ administracji wystąpił od Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium Polski Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz do Komendanta Placówki Straży Granicznej we W.-S., na podstawie art. 11 i art. 169 ww. ustawy o cudzoziemcach o przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania Strony, mających na celu wyjaśnienie kwestii związanych z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem Polski.
Poinformowano też Stronę, że planowany termin zakończenia postawiania to dzień 31.08.2019 r. Pomimo otrzymania odpowiedzi z Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu 10.06.2019 r., a w dniu 26.06.2019 r. dokumentów dotyczących przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od Komendanta Placówki Straży Granicznej organ administracji nie podejmował dalszych czynności w sprawie przez okres 5 miesięcy i w konsekwencji nie zakończył postępowania we wskazanym przez siebie terminie. Decyzja została wydana w dniu 3.12.2019 r. tj. dopiero po wniesieniu przez Stronę, najpierw ponaglenia (wpływ do organu administracji w dniu 27.11.2019 r.), a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. (wpływ do organu administracji w dni.29.11.2019 r.). Organ administracji nie podejmując żadnych czynności w sprawie przez okres 7 miesięcy od dnia wpływu wniosku Strony mimo, że wniosek nie zawierał braków formalnych, a następnie przez kolejne 5 miesięcy nie podejmowała czynności zmierzających do zakończenia postępowania mimo, że organ pozyskał wszystkie niezbędne dowody umożliwiające zakończenie tego postępowania w terminie wskazany Stronie w piśmie z dnia 20.05.2019 r. naruszył przepisy art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych zatem postępowanie winno być zakończone, uwzględniając konieczność pozyskania informacji o Stronie stosownie do przepisów art. 109 ust. 1 oraz art. 11 i 169 ustawy o cudzoziemcach, w terminie dwóch miesięcy.
Prowadząc to postępowanie przez okres od dnia 24.10.2018 r. do 3 grudnia 2019 r. tj. ponad rok Wojewoda D. naruszył wskazane wyżej przepisy K.p.a. a nie informując Strony o dalszym przedłużeniu postępowania naruszył także 36 K.p.a. Tym samym dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W ocenie Sądu tak rozumiane rażące naruszenie wystąpiło w niniejszej sprawie. Wojewoda D. mimo, że wniosek strony był kompletny zwlekał 7 miesięcy z dokonaniem czynności rutynowych w niniejszej sprawie, tj. z wystąpieniem do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Wydziału Zamiejscowego we W. Delegatury ABW we W. oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz do Komendanta Placówki Straży Granicznej we W.-S., na podstawie art. 11 i art. 169 tej ustawy, o przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania Strony. Po otrzymaniu informacji od wskazanych organów z wydaniem decyzji Wojewoda nadal zwlekał przez kolejne 5 miesięcy. Zwłoki organu administracji nie uzasadniały żadne obiektywne okoliczności.
Jednocześnie należy przypomnieć, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania.
W rozpoznawanej sprawie należy także wskazać, że organ administracji dwukrotnie wskazywał Stronie termin w jakim sprawę rozpozna, nie dochowując tego terminu i nie informując przed jego upływem o dalszym przedłużeniu terminu. Ponadto okoliczności wskazane w pismach informujących o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy nie uzasadniały wyznaczenia tak długich terminów. Wskazane okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że organ administracji w sposób rażący naruszył przepisy, art. 8 § 1 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 K.p.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło się w pkt II sentencji wyroku.
Z uwagi na wydanie przez Wojewodę D. decyzji w sprawie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia (pkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu.
Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej), w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu na terytorium Polski.
Skarżąca, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazała, że przyznana kwota będzie stanowić rekompensatę za naruszenie jej prawa w postępowaniu przez Wojewodę. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że rekompensata taka jest Stronie należna. Tak długi okres rozpoznawanie kompletnego i niewymagającego uzupełnienia wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem Polski i nie rozpoznanie sprawy niezwłocznie po uzyskaniu wszystkich niezbędnych do wydania decyzji dowodów niewątpliwie był dla Strony przyczyną, stres i przekonanie, że mimo podejmowania wszelkich wymaganych przez prawo działań nie jest możliwe uzyskanie stanowiska organu administracji w wymaganej prawem formie w rozsądnym czasie. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (500 zł), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy, określając wysokość tej kwoty Sąd uwzględnił także fakt, że organ administracji już po wniesieniu skargi decyzję wydał, co znalazło wyraz w pkt IV sentencji wyroku.
Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje bowiem okresu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.
O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.:Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.