Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Naczelnik Wydziału [...], działający z upoważnienia Zarządu Powiatu W., orzekł o nałożeniu na W. Związek [...] w W. kary pieniężnej za przekroczenie terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi pasa drogowego jezdni ul. [...] w B., o powierzchni jezdni [...] m², w dniach od [...] r. do dnia [...] r. ([...] dni). Decyzja została skutecznie doręczona stronie postępowania w dniu [...] r., która – pismem z dnia [...] r. – wniosła od niej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Pismem z dnia [...] r. (omyłkowo datowanym na dzień [...] r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – stosownie do treści art. 36 kpa – poinformowało Przewodniczącego Zarządu W. Związku [...], iż z uwagi na dużą liczbę spraw, jaka jest obecnie rozpatrywana przez Kolegium, odwołanie od decyzji Nr [...] zostanie rozpatrzone do dnia [...] r. Pismo to wysłano również – do wiadomości – Naczelnikowi Wydziału [...] Starostwa Powiatowego w W. Naczelnik Wydziału [...], działający z upoważnienia Zarządu Powiatu W., wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "zażalenie na nie rozpoznanie sprawy w terminie", wskazując na naruszenie przez organ drugiej instancji art. 12 i art. 35 k.p.a.
W odpowiedzi organ stwierdził, że "zażalenie" jest nieuzasadnione, gdyż – w jego ocenie – Zarząd Powiatu W., jak również osoby działające z jego upoważnienia, nie będąc stroną postępowania nie są równocześnie legitymowane do wniesienia "zażalenia" na bezczynność organu drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przy tym ściśle określony zakres zdarzeń, do którego prawodawca zaliczył w art. 3 § 2 p.p.s.a. skargi na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Cytowanie wyliczenie nie obejmuje specyficznego środka, jakim jest zażalenie na nieterminowe rozpatrzenie sprawy przez organ administracji publicznej, przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Dlatego tez rozpoznawanie tego typu zażaleń nie mieści się w ogóle w zakresie kognicji sądów alimentacyjnych.
Gdyby zaś pismo adresowane w niniejszej sprawie do tutejszego Sądu kwalifikować jako skargę na bezczynność organu drugiej instancji, to dobitnego podkreślenia wymaga, że – we wchodzących w rachubę przepisach art. 25-33 i art. 50 p.p.s.a. – żaden organ pierwszej instancji nie został wymieniony w katalogu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. trafnie w związku z tym wskazało na uchwałę siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03), w której zajęto stanowisko, zgodnie z którym: "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (postanowienia), niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego.
W takiej sytuacji, jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do Naczelnego Sadu Administracyjnego ani też legitymowanym do występowania z powództwem do sądu powszechnego".
W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż zażalenie (skargę) Naczelnika Wydziału [...], działającego z upoważnienia Zarządu Powiatu W. – podmiotu nieposiadającego legitymacji do jej wniesienia na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.