Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 30 stycznia 2023 r., sygn. akt III SO/Gd 1/23

Uzasadnienie

W dniu 10 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo A. B. (zwanego dalej także "wnioskodawcą", "stroną"), w którym wniósł o ukaranie grzywną Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku ze względu na nieudostępnienie mu przesłanych drogą elektroniczną dokumentów celem ich własnoręcznego podpisania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy zainicjowana skargą sprawa mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Ponadto, stosownie do treści art. 63 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 1-3 p.p.s.a.).

Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny w trakcie wykonywania kontroli administracji publicznej powinien w każdym przypadku ustalić, czy zaskarżony akt podjęty przez organ administracji lub bezczynność organu, ewentualnie wniesiony wniosek w trybie art. 63 p.p.s.a., mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego.

Mając na uwadze przedstawione regulacje normatywne, w ocenie Sądu, złożony przez A. B. wniosek o ukaranie karą grzywny prezesa sądu powszechnego w związku z niedopełnienie przez niego obowiązków (tj. nieudostępnieniu wnioskodawcy przesłanych drogą elektroniczną dokumentów celem ich własnoręcznego podpisania) nie może być objęty kognicją sądu administracyjnego. W przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie został bowiem przewidziany tryb kontroli sądowoadministracyjnej działalności prezesa sądu powszechnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (zob. w tej materii m.in.: postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 184/14, LEX 1532178; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wr 141/16, LEX nr 2145877 czy także postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III SO/Gd 3/21, LEX nr 3174694).

Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 41b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.), organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (§ 1), przy czym organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3).

Z powyższego wynika, że w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych również nie został przewidziany tryb kontroli sądowoadministracyjnej działalności prezesa sądu powszechnego.

Reasumując, skoro złożony przez stronę wniosek nie dotyczył wykonywania zadań administracji publicznej w formach prawnych poddanych przez ustawodawcę kontroli sądu administracyjnego należało stwierdzić, że pismo to nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało sąd do jego odrzucenia na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Artykuł 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę jeżeli zainicjowana nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia.