Uzasadnienie
W dniu 5 września 2022 r. A. B. (dalej zwany także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta Człuchowa grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie do tut. Sądu skargi na bezczynność Burmistrza Miasta Człuchowa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku zawarł również prośbę o zarządzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postepowania.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w dniu 30 listopada 2021 r. złożył, za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "(...) Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zwracam się z uprzejmą prośbą o spowodowanie udostępnienia aktualnej analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, sporządzonej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz.U. z 2011 nr 208 poz. 1240). Odpowiedź proszę przekazać w formie skanów w pdf na adres internetowy ([...]). A. B. (...)".
Następnie w dniu 22 lipca 2022 r. skierował skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Przedmiotowa skarga została przekazana do tut. Sądu dopiero 29 sierpnia 2022 r., tj. z naruszeniem ustawowego 15-dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odpowiadając na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Burmistrz Miasta Człuchowa wniósł o jego oddalenie, względnie umorzenie postępowania.
Organ przyznał, że skarżący pismem z dnia 29 lipca 2022 r. (data wpływu do organu - 1 sierpnia 2022 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na jego bezczynność przy rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przyznał również, że przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią, w wyniku niedopatrzenia pracownika Urzędu, omyłki i okresu urlopowego, została przekazana do tut. Sądu dopiero w dniu 29 sierpnia 2022 r., tj. z naruszeniem ustawowego, 15-dniowego terminu. Jednakże, zdaniem Burmistrza, postępowanie w sprawie wymierzenia mu grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie powinno zostać umorzone, gdyż została ona przekazana przed wydaniem przez Sąd postanowienia w tym zakresie.
Co więcej, skarga została przekazana przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny. W tym zakresie Burmistrz wskazał, że w doktrynie przyjmuje się, iż w razie przekazania skargi po terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale przed wydaniem postanowienia, to wówczas sąd administracyjny powinien umorzyć sprawę (vide: M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2018, art. 21). Podobne stanowisko znajdujemy w orzecznictwie, tak chociażby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 26 lutego 2008 r. (sygn. II SO/Kr 50/07) wskazał, że: "Rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny trzeba mieć jednakże na uwadze cel regulacji zawartej w przepisie 55 p.p.s.a. Jak powiedziano już wyżej przepis ten jest środkiem służącym do realizacji obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. a nie środkiem represji.
W tej sytuacji należy przyjąć, że przekazanie sądowi skargi po upływie zakreślonego ustawą terminu, jednak przed podjęciem przez Sąd postanowienia, powoduje, że postępowanie o wymierzenie grzywny staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Inaczej grzywna nie byłaby środkiem zmierzającym do realizacji jej ustawowego celu, gdyż cel ten został już osiągnięty".
Uzupełniająco Burmistrz powtórzył (za treścią odpowiedzi na skargę), że sama sprawa z wniosku skarżącego o udostępnienie żądanych informacji została zakończona już w dniu 8 grudnia 2021 r. poprzez przesłanie skarżącemu żądanych informacji w formacie PDF, tj. zgodnie ze złożonym wnioskiem, co czyni samą skargę bezprzedmiotową. Skarżący składając wniosek o wymierzenie grzywny miał zatem świadomość nie tylko tego, iż skarga wraz z odpowiedzią na skargę została już przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ale także tego, iż sprawa z jego wniosku o udostępnienie informacji została już załatwiona.
Niezależnie od powyższego Burmistrz wskazał, że działania skarżącego, od samego początku, nie są motywowane chęcią uzyskania informacji publicznej, ale są próbą "odegrania się" na organie administracji - wobec odrzucenia oferty cenowej przedstawionej kilka miesięcy temu przez skarżącego organowi. Oferta cenowa dotyczyła sporządzenia przedmiotowej aktualnej analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, sporządzonej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Oferta skarżącego została jednak odrzucona przez organ z uwagi na konieczność ograniczania kosztów finansowych Gminy Miejskiej Człuchów.
Ostatecznie zdecydowano bowiem, że analiza ta może zostać wykonana bezpośrednio przez Gminę Miejską Człuchów oraz jednostki jej podległe (OSiR w Człuchowie), co zostało też uczynione. Burmistrz nadmienił ponadto, że należy mieć także na względzie trudną sytuację materialną Gminy, w tym stale rosnące koszty stałe (zwłaszcza ogrzewanie, energia elektryczna) przy malejących wpływach do budżetu Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym należy zwrócić uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p."), który przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. nieistotny jest zaprezentowany przez organ argument o bezprzedmiotowości skargi. Obowiązek przekazania skargi sądowi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga jest zasadna, czy też nie. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Sąd rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny i oceniając jednocześnie zasadność wniesienia skargi, dokonałby rozstrzygnięcia w sprawie już na etapie wniosku, do czego nie jest uprawniony.
Jak wynika z akt sądowych (sprawa o sygn. akt III SAB/Gd 120/22) skarga skarżącego została doręczona organowi w dniu 29 lipca 2022 r. (vide: Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia - k. nr 26 akt sądowych), natomiast - jak przyznaje sam organ, a co ma swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy – skarga ta przekazana została tut. Sądowi w dniu 29 sierpnia 2022 r. Tym samym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z całą pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem nie ma wątpliwości, że 15-dniowy termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie został przez organ dotrzymany.
Wymiar grzywny został ustalony przez Sąd stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieterminowego przekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 379/14). Określając wysokość grzywny sąd nie jest przy tym związany wnioskiem strony.
Mając na uwadze towarzyszące - w nieprzekazaniu przedmiotowej skargi w ustawowym terminie - okoliczności, w ocenie Sądu, grzywna w wysokości 100 zł wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p.
Sąd podkreśla, odnosząc się do twierdzeń organu o zasadności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12).
Określając wymiar grzywny Sąd miał zatem na uwadze zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność w udostepnieniu informacji publicznej), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie złożenia wniosku przez skarżącego skarga strony została już przekazana tut. Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W ocenie Sądu grzywna we wskazanej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł (punkt 1. sentencji postanowienia).
O kosztach postępowania (punkt 2. sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Poniesionym przez skarżącego kosztem postępowania jest bowiem niewątpliwie uiszczony od skargi wpis w wysokości 100 zł.
Powołane w treści niniejszego postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).