Uzasadnienie
We wniosku z dnia 22 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego) C. W. domaga się rozpatrzenia swojego wniosku z dnia 28 sierpnia 2009 r. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego - czy Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał prawo, na skutek jego wniosku o "przydzielenie" mu adwokata z urzędu, "przydzielić" mu pełnomocnika z urzędu, co uczynił w postanowieniu z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie C. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...]. Wnioskodawca domaga się ponadto ukarania karą administracyjną osoby wydającej w/w orzeczenie, wydania orzeczenia o niezgodności orzeczenia z dnia 2 marca 2009 r. z prawem oraz "proponuje ustanowienie" odszkodowania (zadośćuczynienia) dla niego w wysokości 5000 zł.
Jednocześnie wnioskodawca wniósł o "przydzielenie mu adwokata z urzędu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przyznanie prawa pomocy (czyli m.in. ustanowienie adwokata) jest możliwe w przypadku spełnienia jednej z pozytywnych przesłanek uregulowanych w przepisie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -dalej p.p.s.a., oraz braku wystąpienia przesłanki negatywnej ujętej w przepisie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Stosownie do treści art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola ta, czyli kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takie przepisy szczególne zawarte są np. w ustawie z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich, ustawie z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich.
Zgodnie natomiast z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i miedzy samorządowymi kolegiami odwoławczymi (...) oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Wniosek C. W., który nie zawiera skargi na konkretny akt organów administracji został potraktowany jako wniosek złożony w trybie art. 63 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Jak wyżej wskazano, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca, jak wskazano powyżej, wniósł o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, czy sąd powszechny, jakim jest sąd okręgowy (art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz.1017 ze zm.), prawidłowo ustanowił dla niego pełnomocnika, a nie adwokata z urzędu. Innymi słowy wnioskodawca domaga się od sądu administracyjnego, by ten dokonał oceny prawidłowości działania sądu powszechnego. Ponadto wnioskodawca domaga się ukarania osoby winnej karą administracyjną, wydania orzeczenia o niezgodności orzeczenia sądu powszechnego z prawem i przyznania odszkodowania.
Zgodnie z wyrażonym w doktrynie poglądem oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, wydanie II, str. 603). Sytuacja taka ma miejsce również w przypadku, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu już wstępna analiza przedmiotowego wniosku prowadzi jednoznacznie do stwierdzenia, że żądania wnioskodawcy nie należą do katalogu spraw przekazanych na mocy art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 4 p.p.s.a. do rozpoznania sądom administracyjnym. Innymi słowy - sądy administracyjne nie są uprawnione do merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez wnioskodawcę żądań.
W kontekście poczynionych wyżej rozważań uznać zatem należy, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością wniosku, która powoduje konieczność odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 247 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.