Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 11 września 2015 r., sygn. akt III SO/Gd 14/15

Uzasadnienie

Pismem z dnia 3 lipca 2015 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w G. H. K. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w związku z wszczęciem przez Wójta Gminy postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w G. uznał się niewłaściwym do rozpoznania złożonego wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie z art. 63 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 ww. ustawy).

Z ww. przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.

Należy w związku z tym wskazać, że sąd administracyjny nie ma kompetencji w przedmiocie ustanawiania pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnym. Takiej możliwości nie przewidują bowiem regulacje zawarte w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i regulacje zawarte w innych aktach prawnych, w tym art. 32 i 33 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) odnoszące się do instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym.

W związku z powyższym wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnym skierowany do rozpoznania przez sąd administracyjny uznać należy za niedopuszczalny.

Okoliczność ta obliguje z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do odrzucenia przedmiotowego wniosku, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.