Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 473/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego, radca prawny A.S. sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia.
Wnioskiem z dnia 18 maja 2009 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 20 czerwca 2009 r., J. J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 473/08.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, iż sprawa wszczynana skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem jest sprawą nową, autonomiczną, zatem strona ma prawo wystąpić z nowym wnioskiem, który powinien być rozpatrzony na podstawie przepisów o prawie pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2008 sygn. akt II OZ 1237/08, niepubl. oraz z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt II FZ 321/08, niepubl.).
Wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wiąże się z możliwością powstania kosztów z nim związanych, co w konsekwencji powoduje konieczność merytorycznej oceny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonego do sprawy o sygn. akt III SA/Gd 220/09 zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego [...] z dnia 5 lutego 2009 r., wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Skarżący przebywa obecnie w areszcie śledczym, posiada w depozycie finansowym środki pieniężne w wysokości 442,23 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Ponadto zdeponował na książeczce PKO kwotę 149,58 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie pracuje.
Biorąc pod uwagę dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz zaświadczeniu Dyrektora Aresztu Śledczego [...], obrazujące sytuację majątkową skarżącego, uznać należy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych jakie mogą powstać w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia doradcy podatkowego celem wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być adwokat lub radca prawny, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Do takich należy art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2008 r., Nr 73, poz. 443 ze zm.) uprawniający doradcę podatkowego do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.
Uprawnienia doradcy podatkowego nie stwarzają możliwości udzielenia mu pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi (skargi o wznowienie postępowania) ani do występowania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi w sprawie innej aniżeli z zakresu obowiązku podatkowego. Tymczasem wnioskodawca domaga się wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem wydanym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.