Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. strona złożyła wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.) M. w J. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi.
W uzasadnieniu wskazała, że 30 sierpnia 2022 r. za pośrednictwem organu administracji skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z 8 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Do momentu złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie przekazał skargi sądowi.
W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu administracji argumentował, że wymierzenie grzywny jest niecelowe ze względu na proporcję ilości wnioskowanych informacji do czasu, który zajęło zrealizowanie prawa do informacji publicznej wnioskowanej przez skarżącego. Wskazał nadto, że strona była informowana o opóźnieniach spowodowanych brakami kadrowymi, a wnioskowana informacja została umieszczona ostatecznie w Biuletynie Informacji Publicznej, za wyjątkiem protokołów posiedzeń zarządu M., które nie były sporządzane. Pełnomocnik organu odniósł się również do zarzutów zawartych w skardze na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jednakże samej skargi do odpowiedzi na wniosek nie dołączono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dotyczy to również skarg mających formę dokumentów elektronicznych. Co do zasady organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi z dnia 30 sierpnia 2022 r. była jednak bezczynność organu administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a to oznacza że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.Dz. U. z 2022 r. poz.902), w szczególności art. 21 pkt 1, zgodnie z którym organ administracji przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu we wskazanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09), wskazując, że ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu administracji 30 sierpnia 2022 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została przekazana. Do Sądu wpłynęła bowiem jedynie wspólna odpowiedź na skargę oraz wniosek o wymierzenie grzywny. Nie budzi zatem wątpliwości, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić jednocześnie należy, że dołączenie przez stronę skargi do wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie zwalnia organu administracji z obowiązku jej przekazania.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w odpowiedzi na wniosek wskazać należy, że obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Zatem wyjaśnienia organu o brakach kadrowych nie mają znaczenia dla wykonania nałożonego na organ obowiązku. Uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny.
Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi, a także fakt, że organ w dalszym ciągu nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał skargi Sądowi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.