Uzasadnienie
R.K. pismem z 24 sierpnia 2020 r. wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny "A" za nieprzekazanie skargi w odpowiednim terminie, tj. do 21 sierpnia 2020 r. Powodem złożenia skargi było, jak podkreślił skarżący, zakwestionowanie działania organu wyrażone w piśmie [...] z [...] r. "A" dotyczące opłat za korzystanie z lokalu mieszkalnego oraz sposobu ich naliczania.
Do skargi dołączono m.in.: skargę z 21 sierpnia 2020 r. oraz pismo "A" z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej p.p.s.a.) na organie administracji publicznej którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny.
W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu.
Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328).
Zauważyć jednak należy, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Katalog zawarty w/w przepisie jest katalogiem zamkniętym, a odesłanie do przepisów szczególnych zamieszczone w art. 3 § 3 p.p.s.a. ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że dla rozpoznania sprawy właściwym będzie sąd administracyjny. Jak wskazuje się w doktrynie, stwierdzenie przez Sąd, że wniosek strony o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego, powinno stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania wnioskowanej sankcji na gruncie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 207-208).
W orzecznictwie sądowadministracyjnym wskazuje się, że w sytuacji gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to niedopuszczalny jest również wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OZ 325/14, z 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OZ 333/16 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
Wskazać należy również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07 - CBOSA). Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Przepisy te określają bowiem przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji, postanowień, innych aktów bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się od Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej informacji w kwestiach dotyczących opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego oraz sposobu ich naliczania (art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych). Powyższe jak wynika to z przytoczonego art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., nie jest aktem ani czynnością objętą kontrolą sądów administracyjnych.
W sytuacji zatem, gdy określony podmiot, w tym wypadku spółdzielnia, nie jest adresatem obowiązku wynikającego z art. 54 p.p.s.a., sprawy zaś dotyczące stosunku członkostwa, w tym także należnych opłat za korzystanie z lokalu mieszkalnego rozstrzygane są w oparciu o ustawy Prawo spółdzielcze oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie dochodzi do bezczynności o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., gdyż powyższe nie stanowi bezczynności polegającej na niewydaniu przez spółdzielnię decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjny, egzekucyjny, ani innego aktu lub wykonaniu czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynnością objętą zakresem kontroli sądów administracyjnych nie jest również nieudostępnienie dokumentacji mieszkania spółdzielczego. Jeżeli zaś sprawa nie mieści się w zakresie określonym art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., to sąd administracyjny nie jest władny ją merytorycznie rozpoznać. Przedmiot skargi złożonej jako nieobjęty zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega więc rozpoznaniu przez sąd.
Z powyższych względów wniosek o wymierzenie organowi grzywny uznać należy za niedopuszczalny. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FPS 1/08 (CBOSA), wniosek taki jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Dlatego też, na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a., wniosek niedopuszczalny podlega odrzuceniu z powodów wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.