Uzasadnienie
Pismem z 3 maja 2023 r. J. M. (dalej: wnioskodawca) złożył wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 30 marca 2023 r. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie wniosku z 24 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz C. wyjaśnił, że skarga wpłynęła do podawczej skrzynki ePUAP 30 marca 2023 r., a następnie w formie papierowej wraz z aktami sprawy w dniu 21 kwietnia 2023 r. została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Opóźnienie w przekazaniu skargi było zatem nieznaczne i wyniosło 7 dni. Podkreślił ponadto, że przekazanie skargi nastąpiło jeszcze przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, a organ w całości uznał skargę i udzielił żądanych wnioskiem informacji. Organ wyjaśnił przy tym, że przekroczenie terminu w przekazaniu skargi miało związek z licznymi zmianami organizacyjnymi przeprowadzonymi w ostatnim czasie w Miejskim Zarządzie Dróg w C., odpowiedzialnym za realizację sprawy oraz ze spiętrzeniem spraw bieżących.
Jednocześnie organ zaakcentował, że podjął działania mające na celu wyeliminowania nieprawidłowości. W tym wypadku wymierzenie grzywny będzie stanowić niewspółmiernie dużą represję i zarazem będzie znaczącym uszczerbkiem dla budżetu miasta C. W dniu 1 czerwca 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym za bezpodstawne uznał argumenty organu w zakresie odstąpienia od wymierzenia grzywny. Podkreślił, że Burmistrz ma możliwość wyegzekwowania grzywny oraz kosztów postępowania sądowego zarówno od siebie jak i podległych pracowników na różne sposoby. Sam może również dokonać darowizny na rzecz miasta, a w przypadku podwładnych wziąć to pod uwagę przy wyliczaniu nagród okresowych. Biorąc pod uwagę powyższe wniósł o wymierzenie grzywny w wysokości 1% maksymalnej jej wysokości określonej przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dotyczy to również skarg mających formę dokumentów elektronicznych. Co do zasady organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi z dnia 30 marca 2023 r. była jednak bezczynność organu administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a to oznacza że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.Dz. U. z 2022 r. poz.902), w szczególności art. 21 pkt 1, zgodnie z którym organ administracji przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu we wskazanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Uprawnienie sądu do nałożenia na organ administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Podnieść też należy, że obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21).
W niniejszej sprawie wnioskodawca pismem 30 marca 2023 r. przesłał skargę na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej do skrzynki podawczej ePUAP organu. Organ administracji w dniu 21 kwietnia 2023 r. przekazał skargę do Sądu, jednakże w taki sposób, że sporządził jej wydruk i wraz z odpowiedzią na skargę nadał w placówce pocztowej. Taka forma nie umożliwia natomiast Sądowi weryfikacji prawidłowości złożonych podpisów pod skargą i była niezgodna z § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1003). Wedle tych przepisów skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2).
W związku z nieprawidłowym sposobem przekazania skarga została zarejestrowana pod sygn. III KO/Gl 80/23, a 5 maja 2023 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano organ do przesłania skargi do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu. Ostatecznie organ przesłał skargę 15 maja 2023 r.
Z powyższych okoliczności wynika jednoznacznie, że organ administracji właściwie wypełnił obowiązek przekazania skargi dopiero 15 maja 2023 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga została przekazana do Sądu z naruszeniem ustawowego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2022 r., sygn. akt III OZ 580/22 oraz z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 151/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie może być akceptowana, bowiem prowadzi do pozbawienia strony wynikającego z Konstytucja RP prawa do sądu.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w odpowiedzi na wniosek wskazać należy, że obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie całej pracy jednostki, które umożliwi sprawne i terminowe wykonywanie zadań.
W konsekwencji w ocenie Sądu zaszły przesłanki do nałożenia grzywny. Niemniej jednak biorąc pod uwagę, że uchybienie organu jest nieznaczne i polegało na nieprzekazaniu w ustawowym terminie skargi we właściwej formie, Sąd wymierzył grzywnę w kwocie 200 zł. Organ wykazał wolę współpracy w tym zakresie oraz podjął kroki mające na celu zapobieżenie podobnym nieprawidłowościom w przyszłości, tym nie mniej czas, który upłynął od złożenia skargi do jej prawidłowego przekazania uzasadnia uwzględnienie wniosku. W tej sytuacji wymierzona grzywna pełni funkcję przede wszystkim represyjną, ale również prewencyjną. Nie jest bowiem pożądanym, aby tego typu zaniedbania, jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.