Uzasadnienie
Pismem z 2 czerwca 2023 r. strona złożyła wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.) Stowarzyszeniu [...] w C. (dalej: organ) za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 18 kwietnia 2023 r. za pośrednictwem organu skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z 27 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Do momentu złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie przekazał skargi sądowi.
W odpowiedzi na wniosek organ potwierdził, że 27 marca 2023 r. na skrzynkę mailową otrzymał wiadomość wnioskodawcy zawierającą zastrzeżenia odnośnie do dokumentu strategicznego opracowanego na rzecz Gminy [...] oraz wniosek o udostępnienie listy 50 przedsiębiorców z tej Gminy, na których przeprowadzone było "Badanie ankietowe przedsiębiorców". Jednocześnie organ wskazał, że 12 kwietnia 2023 r. strona została telefonicznie poinformowana, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, a nadto stowarzyszenie jako autor strategii inwestycyjnej nie jest przedstawicielem władzy publicznej, czy podmiotem wykonującym zadania publiczne mieszczące się w zakresie podmiotowym określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sama zaś realizacja zawartej z jednostką samorządową umowy na sporządzenie strategii inwestycyjnej nie czyni organu podmiotem zobowiązanym do stosowania przepisów wskazanej ustawy.
Organ odniósł się również do zarzutów zawartych w skardze na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jednakże samej skargi nie przekazał sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Co do zasady organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi z dnia 18 kwietnia 2023 r. była jednak bezczynność organu administracji w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a to oznacza że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.902), w szczególności art. 21 pkt 1, zgodnie z którym organ administracji przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu we wskazanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09), wskazując, że ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego 18 kwietnia 2023 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została przekazana. Do sądu wpłynęła jedynie odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny. Tymczasem obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Podkreślać należy jednocześnie, że postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, wbrew twierdzeniom organu, że na realizację tego obowiązku nie może wpływać przekonanie zobowiązanego organu, że skarga jest bezzasadna, nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też stwierdzenia, iż dany podmiot nie jest organem administracji.
Już tylko samo żądanie strony nadania skardze biegu obliguje podmiot, do którego skarga została skierowana, do uczynienia zadość żądaniu. Natomiast zasadność skargi na bezczynność w zakresie udostępnia informacji publicznej, w tym ocena czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną oraz czy podmiot był zobowiązany do jej udostępnienia, będzie przedmiotem oceny sądu dopiero po jej przekazaniu przez organ.
Mając na uwadze powyższe nie budzi wątpliwości, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Podkreślić jednocześnie należy, że dołączenie przez stronę skargi do wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie zwalnia organu administracji z obowiązku jej przekazania. Opóźnienie w realizacji obowiązku przekazania skargi, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu.
Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi sądowi, a także fakt, że organ w dalszym ciągu nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał skargi sądowi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.