Uzasadnienie
J. J. pismem z dnia 14 lutego 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej za naruszenie art. 4171§ 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U., nr 16, poz. 93 ze zm.) dalej k.c.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 lutego 2012 r. J. J. został pouczony o treści art. 54 § 2, art. 55 § 1 i art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. dotyczących grzywien, oraz wezwany o sprecyzowanie wniosku przez podanie o wymierzenie, której z wyżej wymienionych grzywien wnosi.
Pismem z dnia 2 marca 2012 r. J. J. sprecyzował swój wniosek w ten sposób, że jako podstawę wymierzenia wnioskowanej grzywny wskazał art. 287 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wniosek podlega odrzuceniu.
Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. art. 3 p.p.s.a. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) (2) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z art. 63.p.p.s.a. Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek.
Stosownie do Art.
- 64. p.p.s.a. § 1. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu.
§ 2. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych.
§ 3. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei przepisy na których opiera swoje żądanie wnioskodawca w sprawie mają brzmienie:
Art. 4171. § 1. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
§ 2. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
§ 3. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Natomiast przepis art. 287 p.p.s.a. stanowi, że w przypadku, gdy sąd w orzeczeniu:
- 1) uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie,
- 2) stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję.
Sprawa, której dotyczy wniosek nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Skarżący wniósł o wymierzenie grzywny, a przepisy które wskazał jako podstawę swych żądań dotyczą odpowiedzialności za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej.
Art. 287 p.p.s.a. określa sytuacje, w których strona może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 417-4172 k.c. Właściwym do orzekania o odszkodowaniu jest sąd powszechny.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 674/11 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "przepis ten reguluje tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i nie mógł być zastosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...), gdyż, pomimo, że ustawa procesowa regulująca postępowanie przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zawiera w powołanym przepisie podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych, to jednak nie przyznaje sądom administracyjnym kompetencji do rozpoznawania spraw cywilnych o takie roszczenia."
"Wystąpienie z powództwem do sądu powszechnego o zasądzenie odszkodowania nie wymaga wcześniejszego stwierdzenia "we właściwym postępowaniu" niezgodności z prawem decyzji (art. 4171§ 2 k.c.). Warunek ten bowiem spełnia postępowanie określone w art. 287, będące w istocie prejudykatem" - tak "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Bogusława Dautera i in., Wydawnictwo Zakamycze 2005, str. 657.
Poglądy przedstawione wyżej Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela.
Wniosek o wymierzenie grzywny, oparty na przepisie art. 287 p.p.s.a. regulującym podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej w sytuacjach określonych tym przepisem, został wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych, a zatem podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji.