Uzasadnienie
III SO/Łd 3/09
W dniu 12 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo (fax) J. N., w którym strona sformułowała wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Janusza Nowackiego od orzekania w sprawie z jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 5/07.
W dniu 27 maja 2009 r. J. N., w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma skarżącego bez rozpoznania, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 r. referendarz sądowy odmówił J. N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie doręczone zostało w dniu 31 lipca 2009 r. W dniu 7 sierpnia 2009 r. skarżący złożył sprzeciw do tego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje
W uzasadnieniu wniosku J. N. odwołał się do uzasadnienia jakie przedstawił, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sprawie III SAB/Łd 5/07. We wniosku tym skarżący wskazywał m.in. na dotychczas poniesione koszty postępowania w prowadzonych przed sądem sprawach, podnosił także, że nie jest w stanie finansować dalszych postępowań.
Z obecnego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. N. i synem J. N. (26 lat). Jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni odpowiednio 75 m2 i 30 m2. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona oraz syn osiągają stałe dochody z tytułu umów o pracę. J. N. w wysokości ok. 3.000 zł, jego żona również w wysokości ok. 3.000 zł oraz syn także w wysokości ok. 3.000 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawcy w wysokości ok. 9.000 zł miesięcznie, czyli ok. 3.000 zł na jednego członka rodziny.
J. N. wskazał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 30.000 zł, zgromadzonymi na terminowej lokacie bankowej.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawa p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do stwierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że J. N. zadeklarował miesięczny dochód w swoim gospodarstwie domowym w wysokości około 9.000 złotych, z tytułu umów o pracę samego wnioskodawcy, jego żony i syna. Wobec faktu, iż w gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby, średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi więc ok. 3.000 zł. Jednocześnie J. N. posiada zdeponowaną na rachunku bankowym kwotę 30.000 złotych. Uznać więc należało, że wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnymi, które pozwalają na uiszczenie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł.
Reasumując, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych miesięcznych dochodów oraz zgromadzone środki finansowe na rachunku bankowym, nie pozwalają uznać J. N. za osobę pozbawioną środków do egzystencji, a tym samym dają podstawę do stwierdzenia, że posiadane środki majątkowe znacznie przewyższają wysokość potencjalnych kosztów sądowych. Uiszczenie wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie oraz poniesienie ewentualnych późniejszych kosztów sądowych nie spowoduje znacznego uszczerbku w majątku wnioskodawcy, tym bardziej, że powinien brać on pod uwagę ewentualne wydatki, które będzie musiał ponieść w związku z toczącym się postępowaniem.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
R.A.