Uzasadnienie
W dniu 9 czerwca 2010 r. P. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie grzywny Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. za nieprzesłanie Sądowi skarg z dnia 19 lutego 2010 r. dotyczących bezczynności organu w przedmiocie niewydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty stypendium doktoranckiego i niewydania decyzji w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce. oraz akt sprawy wraz z odpowiedziami na skargi.
Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny, wskazując, iż do dnia wystąpienia z niniejszym wnioskiem skargi nie zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z dnia 13 lipca 2010 roku odpis powyższego wniosku został przesłany Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. wraz ze zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi w terminie 14 dni.
W odpowiedzi, która wpłynęła do Sądu w dniu 4 sierpnia 2010 roku, pełnomocnik Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o nienakładanie na organ administracji grzywny. W uzasadnieniu wskazał, iż skargi P. T. z dnia 19 lutego 2010 r. wraz z odpowiedziami zostały przekazane do Sądu w dniu 23 czerwca 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przyjęte w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", rozwiązania wskazują, iż postępowanie sądowoadministracyjne uruchamia wniesienie skargi na akt lub czynność (bezczynność) organu administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej wywołana wniesieniem skargi jest unormowana przepisem art. 1 p.p.s.a.
Z woli ustawodawcy skargę do właściwego sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, organ zaś, za którego pośrednictwem skargę wniesiono, ma obowiązek przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a.). Organ, który skargę otrzymał, może ją uwzględnić w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem administracyjnym (art. 54 § 3 p.p.s.a). Nie zwalnia to jednak organu z obowiązku określonego w art. 54 § 2, to jest przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Podkreślić należy, że 30 - dniowy termin na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie, bowiem ustawodawca zakreślił w sposób wyraźny ramy czasowe dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a., jednocześnie kreując w ten sposób odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi musi dochować 30 - dniowego terminu, w przeciwnym razie narusza art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę natomiast wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. (art. 154 § 6 p.p.s.a).
Wskazać należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny, wszczęte na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a jest odrębnym postępowaniem sądowym wszczynanym na wniosek skarżącego w wypadku niezastosowania się przez organ administracji publicznej do obowiązku przekazania skargi sądowi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny jest natomiast niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie.
W uchwale siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 stwierdzono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nawet po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy, gdy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczący umorzenia postępowania nie ma zastosowania, bowiem postępowanie ma swój przedmiot, gdyż wniosek nie został cofnięty, ani z innych przyczyn nie stał się bezprzedmiotowy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż również bez znaczenia jest termin posiedzenia sądu, na którym zostanie rozpoznany wniosek o wymierzenie grzywny. Pozostaje zatem bez wpływu na istnienie bądź nieistnienie przedmiotu zaskarżenia.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 192/10 wskazał, że ustawa nie wskazuje na jakikolwiek związek między złożeniem wniosku, wykonaniem obowiązku, a terminem posiedzenia sądu. Sąd jest zobowiązany rozpatrzyć merytorycznie wniosek, który spełnia wymogi formalne, bez względu na to, czy organ swój obowiązek do daty posiedzenia sądu spełnił, czy też nie.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż dwie skargi P. T. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. zostały złożone za pośrednictwem organu administracji w dniu 19 lutego 2010 roku. Oznacza to zatem, że ostatnim dniem terminu przekazania do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę był dzień 22 marca 2010 roku. Skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedziami na skargi nie zostały jednak przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w tym terminie. W dniu 9 czerwca 2010 roku P. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł. grzywny za nieprzekazanie skarg. Dopiero w dniu 23 czerwca 2010 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. przekazał wniesione w dniu 19 lutego 2010 roku skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedziami na skargi, a więc z przekroczeniem ustawowego terminu o 3 miesiące. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 9 czerwca 2010 roku, organ administracji nie wskazał przyczyn zaistniałego opóźnienia, które stanowiłyby przesłanki usprawiedliwiające zwłokę w przekazaniu spraw do Sądu.
Wskazać należy, że regulacja zawarta w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a określa jedyny środek służący stronie w razie przewlekłości działania organu, za pośrednictwem którego została wniesiona skarga. Wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale powinno również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki, jakim jest prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sformułowania zawarte w treści art. 55 § 1 p.p.s.a. prowadzą bowiem do wniosku, że wyłączną materialnoprawną przesłanką do wydania orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie
Kwestia wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego, który rozstrzygając wniosek bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Przenosząc przedstawione uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości fakt, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. nie wykonał obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zakreślonym terminie. Rozważając możliwość wymierzenia grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, iż organ administracji nie podał żadnych usprawiedliwionych przyczyn uchybienia terminu. Sąd również uwzględnił znaczne przekroczenie terminu w przekazaniu skarg do sądu, tj. o 3 miesiące. Mając to na uwadze Sąd uznał, iż uzasadnione jest wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a.
Podstawę obliczenia wysokości grzywny stanowi komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 roku (M.P. z 2010r., Nr 7, poz. 67), w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 roku, z którego wynika, że zostało ono określono na kwotę 3102,96 zł.
Sąd uznał, iż grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia przez organ obowiązku wymienionego w art. 54 § 2 p.p.s.a., wielkości opóźnienia w wykonaniu tego obowiązku, oraz że opóźnienie to dotyczy dwóch skarg.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.
R.A.