Uzasadnienie
III SO/Łd 8/16
Pismem z 12 maja 2016 r. (data wpływu do Sądu – 16 maja 2016 r.) Z. B. i F. B. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że wnioskodawcy zamierzają wnieść skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] (znak [...]).
Uzasadniając wniosek wskazali na swoją sytuację materialną, szczegółowo opisując i wyliczając obciążające ich wydatki (energia elektryczna, woda, ogrzewanie, leki itp.). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Są właścicielami nieruchomości o powierzchni 2.100 m2, na której posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni 94 m2. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jedyne osiągane dochody stanowią świadczenia emerytalne wnioskodawców w łącznej kwocie 3.094 zł, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.500 zł. Wnioskodawcy nie mają przy tym żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Wskazali natomiast na ponoszone bieżące wydatki, wskazując bardzo szczegółowo na poszczególne z nich, m.in.: opał – ok. 870 zł; odprowadzenie ścieków, wywóz śmieci i woda – ok. 255 zł kwartalnie; energia elektryczna – ok. 98 zł miesięcznie; ubezpieczenie – ok. 126 zł kwartalnie; telefon – ok. 40 zł miesięcznie, a także wydatki na leki – 200 zł miesięcznie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że wnioskodawcy utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, nie dysponują żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 5.000 zł. Należało także mieć na uwadze, że część dochodów wnioskodawców zostaje przeznaczona na opłacenie zakupu leków.
Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawców wynoszą ok. 3.100 zł. Mają one charakter stały – świadczenia emerytalne.
Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym wnioskodawców stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (ok. 3.100 zł), nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie leków i wskazane wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, to – zdaniem referendarza – wnioskodawcy nie mogą skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych.
W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie.
Wobec powyższego przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. W ocenie referendarza, wnioskodawcy są w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania kwotę wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Tym bardziej, że zostają zwolnieni z obowiązku ponoszenia pozostałych innych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.