Uzasadnienie
Skarżąca – C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Znajduje się na skraju upadłości. Spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych 79.258 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła stratę w wysokości 471.530,58 zł. Skarżąca wyjaśniła również, że nie posiada środków na rachunkach bankowych tylko zadłużenie.
Pismem z 4 grudnia 2012 r. Skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi nadesłała zeznanie podatkowe za 2011 r., bilans na dzień 30 czerwca 2012 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r., deklaracje VAT- 7 za sierpień, wrzesień i październik 2012 r., rejestr zakupów VAT za sierpień i października 2012 r., wyciągi z rachunku bankowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej - "P.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zasadą jest, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W rozpoznawanej sprawie przyznanie Skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie nie jest zasadne. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest niemożnością zgromadzenia odpowiednich środków m.in. na wpis sądowy, a nie trudnościami w ich zgromadzeniu. Założeniem tego prawa jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony racji podmiotom, które nie mają obiektywnych możliwości uiszczenia kosztów sądowych.
Na obecnym etapie postępowania kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis w kwocie 86.265 zł. W ocenie referendarza sądowego, z dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki wynika, iż w obecnej sytuacji nie jest ona w stanie uiścić tego wpisu w całości. Za poprzedni rok Skarżąca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnęła stratę w wysokości 234.938,90 zł (zgodnie z CIT-8 za 2011 r.). Z nadesłanego bilansu wynika, że za pierwsze półrocze 2012 r. Spółka również osiągnęła stratę w wysokości 83.348,64 zł. (strata z lat ubiegłych wynosi 16.560.891,55 zł). W sierpniu, wrześniu i październiku 2012 r. Skarżąca nie wykazała żadnej sprzedaży z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (deklaracje VAT-7).
Nie mniej jednak oceniając sytuację finansową Spółki, należało przyjąć, że jest ona jednak w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, poprzez uiszczenie wpisu na poziomie 5.000 zł. Skarżąca bowiem mimo trudnej sytuacji finansowej i niedokonywania sprzedaży towarów (świadczenia usług) w sierpniu, wrześniu i październiku 2012 r., w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zakupu i sprzedaży nieruchomości (nie zawiesiła, ani nie zlikwidowała prowadzonej działalności). Nic nie wskazuje również, aby wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Mimo, jak wskazała, zablokowania rachunków bankowych, w sierpniu i październiku 2012 r. dokonała niewielkich zakupów związanych z prowadzoną działalnością (na łączna kwotę ok. 2.500 zł - zgodnie z rejestrami zakupów i deklaracjami VAT-7). Ponosi również koszty ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Z powyższego wynika, że dysponuje jakimiś środkami finansowymi lub rachunkami bankowymi poza tym zablokowanymi.
Ponadto z bilansu za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2012 r. wynika, że należności krótkoterminowe Skarżącej wynoszą 1.248.126,50 zł (zobowiązania krótkoterminowe 863.158.94 zł).
Dodatkowo z bilansu tego wynika, że Spółka posiadała środki pieniężne "w kasie i na rachunkach" (stan na 31 czerwca 2012 r.) w wysokości 55.457,67 zł.
W tej sytuacji za zasadne uznano zwolnienie Skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi należnego w niniejszej sprawie ponad kwotę 5.000 zł.
Tym samym za spełniony Sąd uznał warunek przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Posiadane przez nią środki nie są dostateczne do poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.