Uzasadnienie
Pismem z [...] stycznia 2020 r. A. L. (skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła za pośrednictwem Wojewody D. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Skarga została nadana za pośrednictwem ePUAP, skuteczne doręczenie organowi nastąpiło w dniu nadania (k.14 akt sądowych).
Pismem, które wpłynęło do Sądu [...] marca 2020 r., skarżąca wniosła o wymierzenie Wojewodzie D. grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na przewlekłość postępowania, przyznanie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu wniosku podała, że do dnia jego złożenia, skarga nie wpłynęła do Sądu, a o fakcie braku przekazania skargi przez Wojewodę dowiedziała się za pośrednictwem Wydziału Informacji Sądowej.
W odpowiedzi na wniosek Wojewoda pismem z [...] czerwca 2020 r. (data wpływu do Sądu) wniósł o jego oddalenie wskazując, że nieprzekazanie skargi do Sądu wynikało z błędów natury technicznej. Podkreślił również, że [...] maja 2020 r. przekazał do WSA we Wrocławiu skargę w wersji elektronicznej.
Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, wpłynęła do Sądu [...] czerwca 2020 r. Do pisma z dnia [...] maja 2020 r. nie dołączone zostały żadne załączniki (k. 18-k.21 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy).
Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy.
Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ powinien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456).
Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W sprawie skarga wniesiona – za pośrednictwem Wojewody D. – na przewlekłe prowadzenie postępowania, wpłynęła do organu [...] stycznia 2020 r., za pośrednictwem platformy ePUAP (k.14 akt sądowych), natomiast problem z dostępem do zawartości pliku, na który wskazuje Wojewoda jest kwestią organizacyjną w Urzędzie. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w aktach brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że problem ten próbowano wyjaśnić ze skarżąc bądź jej pełnomocnikiem.
Z tych przyczyn Sąd przyjął, że – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia [...] stycznia 2020 r. r. (poniedziałek). Skoro uczynił to dopiero w dniu [...] czerwca 2020 r. to niewątpliwie nastąpiło to z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze z jednej strony treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (przewlekłość postępowania), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi, z drugiej strony wziął pod uwagę fakt, że od [...] marca 2020 r. czyli daty ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, następnie stanu epidemii praca urzędów administracji jest utrudniona z przyczyn całkowicie od tych organów niezależnych.
Z tych wszystkich względów wskazując na dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę D. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.