Uzasadnienie
Skarżąca K. S. wniosła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Ze złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe z mężem. Z oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że małżonkowie nie posiadają żadnych nieruchomości, zamieszkują w domu należącym do syna, mąż jest jedynie współwłaścicielem samochodu osobowego opel rok. prod. 2008. Wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskuje miesięczny dochód z emerytur w kwocie 3300 zł. Według oświadczenia wnioskodawczyni ponosi koszty utrzymania w postaci opłat za prąd, wodę, kanalizację, śmieci, zakup opału na cały rok, koszty leczenia i zakupu lekarstw, koszty dojazdu do lekarzy i na rehabilitację. Kwot tych wydatków w wypełnionym formularzu nie wskazała.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza do przedłożenia dokumentów potwierdzających oświadczenie o niemożności poniesienia kosztów zainicjowanej przez siebie sprawy sądowej w postaci szeregu dokumentów wnioskodawczyni oświadczyła, że syn nie zamieszkuje z nimi, przedłożyła plik paragonów na zakup leków oświadczając, że nie gromadziła dowodów zakupu leków, gdyż nie przypuszczała, że będą jej potrzebne. Załączyła rachunek z 17 czerwca 2019 r. na zakup węgla na kwotę 2070 zł, fakturę za wodę i ścieki na kwotę 113,71 zł, faktury na zakup energii elektrycznej na kwotę 142 zł i 145 zł, harmonogram opłat za śmieci w 2019 r. po 26 zł i po 6 zł co dwa miesiące, dowód ubezpieczenia pojazdu Opla Astry rok prod. 2008 z obowiązkiem opłaty składki w wysokości 1122 zł,
W sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie, dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego, ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Odnośnie zaś żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243-262 p.p.s.a., stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym m.in. ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Co do zasady przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Uznając oświadczenia wnioskodawczyni za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym podeszły wiek, stan zdrowia generujący konieczność zażywania leków, wysokość uzyskiwanych dochodów, w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania, a także kosztami zakupu leków, kosztami leczenia, uznano, że wnioskodawczyni nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Wnioskodawczyni wykazała bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania.
W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie oznaczałaby zamknięcie wnioskodawcy prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).
W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.