Uzasadnienie
Okręgowa Rada Adwokacka w W. uchwałą z dnia 29 marca 1990 r. postanowiła pozostawić bez uwzględnienia wniosek Janusza S. o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. z tego powodu, że uchwalony na Zgromadzeniu Izby w dniu 24 września 1989 r. plan rozmieszczenia adwokatów przewiduje dla W. 537 etatów i "wszystkie miejsca są już zajęte".
Z tych samych względów Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w dniu 23 maja 1990 r. nie uwzględniło odwołania Janusza S. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 5 lipca 1990 r. nr O.IV.A. 810/428/90 nie uwzględnił odwołania Janusza S. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. W uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1988 r. / III PAN 1/88/ według którego plan rozmieszczenia adwokatów ma charakter wiążący, chyba że chodzi o osoby wymienione w art. 68 ust. 2 prawa o adwokaturze. Zainteresowany zaś legitymuje się wpisem fakultatywnym.
W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Janusz S. stwierdza, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia ani w powołanym wyroku Sądu Najwyższego, ani w obowiązujących przepisach i pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi obecnie zasadami ustrojowymi. Wyjaśnia, że odbył aplikację sędziowską zakończoną egzaminami i od 12 lat /po zdaniu egzaminu radcowskiego/ wykonuje zawód radcy prawnego.
W odpowiedzi na skargę podtrzymano stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istotnie, według poglądu wyrażonego w powołanym w zaskarżonej decyzji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1988 r. /III PAN 1/88/ plan rozmieszczenia zespołów adwokackich, adwokatów i aplikantów adwokackich jest wiążący zarówno dla organów samorządu adwokackiego, jak i dla Ministra Sprawiedliwości, z wyjątkiem tak zwanego wpisu obligatoryjnego, unormowanego w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./. Oznacza to, że w stosunku do skarżącego, nie legitymującego się wpisem obligatoryjnym /uprawnienia skarżącego do wpisu na listę adwokatów wynikają z faktu wykonywania w ciągu wymaganego okresu funkcji radcy prawnego/, plan rozmieszczenia adwokatów mógłby stanowić podstawę odmowy wpisu na listę adwokatów w określonej izbie adwokackiej. Dotyczy to jednak planu rozmieszczenia adwokatów uchwalonego przez Naczelną Radę Adwokacką w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości w trybie określonym w art. 58 pkt 7 prawa o adwokaturze.
Tymczasem Okręgowa Rada Adwokacka w W. w swojej uchwale z dnia 29 marca 1990 r. powołała się na plan rozmieszczenia "uchwalony na Zgromadzeniu Izby w dniu 24.09.1989 r.". Nie jest to więc plan rozmieszczenia uchwalony w trybie art. 58 pkt 7 prawa o adwokaturze, już choćby z tego powodu, że uchwała o planie rozmieszczenia nie została podjęta przez Naczelną Radę Adwokacką. Należy przy tym podkreślić, że Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, w powołanym wyżej wyroku uchylił / 6 uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 24 października 1987 r. w sprawie planu rozmieszczenia zespołów adwokackich, adwokatów i aplikantów adwokackich, dopuszczający w określonych okolicznościach przekroczenie przez okręgową radę adwokacką, za zgodą Naczelnej Rady Adwokackiej, planu rozmieszczenia uchwalonego we właściwym trybie.
W uzasadnieniu tej części rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy stwierdził, że / 6 wspomnianej uchwały dotyczy w istocie zmiany planu, a zmiana taka jest możliwa tylko w takim samym trybie jak uchwalenie pierwszego planu, czyli przez Naczelną Radę Adwokacką w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości. Uchwalony przeto plan rozmieszczenia adwokatów przez inny organ samorządu adwokackiego nie mógł stanowić podstawy odmowy wpisu skarżącego na listę adwokatów.
Przytoczone wyżej okoliczności nie zostały uwzględnione przez Naczelną Radę Adwokacką rozpoznającą odwołanie zainteresowanego, dlatego należało na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylić jej decyzję.
Uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką w dniu 24 października 1987 r. plan rozmieszczenia adwokatów dotyczy - na co wskazuje / 2 tej uchwały - okresu obejmującego lata 1986-1989. Jak wynika z wyjaśnienia pełnomocnika Ministra Sprawiedliwości, złożonego na rozprawie sądowej, Ministerstwo Sprawiedliwości nie ma informacji co do uchwalenia w trybie określonym w art. 58 pkt 7 prawa o adwokaturze innego planu rozmieszczenia, obejmującego dalsze lata, a w szczególności rok 1990. Jeżeli brak jest takiego planu, to przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącego o wpis na listę adwokatów podstawą odmowy wpisu nie może być powołana zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w uchwałach samorządu adwokackiego okoliczność wykonania czy przekroczenia planu rozmieszczenia adwokatów.