Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej po rozpoznaniu wniosku J. S. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia [...] listopada 1945 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pod nazwą M. oraz na podstawie, art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa: M., pow. N. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przymusowy zarząd państwowy można było ustanowić nad przedsiębiorstwami pozostającymi w bezruchu lub zagrożonymi bezruchem, jeżeli ich uruchomienie lub utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa w oparciu o przepisy dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego / Dz. Pr.
Nr 21, poz. 67 /. Ponieważ przedmiotowy młyn w chwili wydania zarządzenia był wydzierżawiony, prowadził normalną działalność nie zachodziły, więc przesłanki z w/w dekretu do ustanowienia zarządu państwowego, więc zarządzenie z dnia 5 listopada 1945 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności. Natomiast przeprowadzone postępowanie w przedmiocie przejęcia młyna na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej / Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm. dalej zwaną ustawą / jest prawidłowe i brak przesłanek do stwierdzenia jego nieważności. Przedmiotowe przedsiębiorstwo zostało umieszczone w wykazie nr [...] opublikowanym w [...] Dzienniku Wojewódzkim nr [...], poz. [...] z dnia [...] listopada 1946 r. jako przedsiębiorstwo podlegające upaństwowieniu. Postępowanie nacjonalizacyjne przed Wojewódzką a następnie Główną Komisją do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw wykazało, że zdolność przemiałowa młyna wynosi powyżej 15 ton zboża na dobę.
Z uwagi na powyższe ustalenia Minister Przemysłu i Handlu orzeczeniem z dnia [...] maja 1948 r. przejął przedmiotowy młyn na własność Państwa na podstawie art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 i ust. 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy. Minister przyznaje, że w zgromadzonym materiale dowodowym były rozbieżności, co do zdolności przemiałowej młyna i w związku z tym dopuszczono dowód z opinii biegłych, którzy stwierdzili, ze młyn miał zdolność przemiałowa 18,29 tony zboża na dobę. Ponadto w uzasadnieniu podano, że przesłanką upaństwowienia młyna z art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy jest teoretyczna zdolność przemiałowa powyżej 15 ton na dobę a nie faktyczna. Potwierdził to zdaniem Ministra Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 3 października 1991 r. sygn. akt IV S.A. 689/91, opubl. ONSA 1991 /3-4/92.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. S. na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Minister w uzasadnieniu decyzji podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, potwierdził istniejące rozbieżności w dokumentacji archiwalnej odnośnie zdolności przemiałowej młyna, ale te wątpliwości rozstrzygnęli w swojej opinii biegli. Wnioskodawca składał zarzuty do tej opinii jednak nie zgłosił wniosku o dopuszczenie dowodu z nowej opinii.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie nacjonalizacyjne zawiera błędy w przedmiocie oceny dokumentów przedstawiających zdolność przemiałową młyna. Zdaniem skarżącego dokumenty, na których oparły się organy przeprowadzające postępowanie nacjonalizacyjne są niewiarygodne jak również opinia biegłych, z której wynika jedynie teoretyczna zdolność przemiałową młyna. Natomiast rzeczywista zdolność przemiałową została ustalona w protokole z dnia [...] stycznia 1946 r. Komisję powołanej przez Prezydium Rady Narodowej Powiatu [...] i wynosiła 12,3 tony majd na dobę, co po przeliczeniu na zboże daje 14,1 tony. Potwierdza to także stanowisko Starosty [...] w piśmie z dnia 18 lipca 1946 r. kierowanym do Ministra Aprowizacji i Handlu, w którym stwierdza, że przedmiotowy młyn nie podlega upaństwowieniu jako obiekt o przemiale 12 ton na dobę. Dlatego zdaniem skarżącego młyn w W. nie podlegał nacjonalizacji w myśl przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto podał, że prowadzona przez skarżącego polemika odnośnie oceny materiału dowodowego bez poparcia jej inną opinią jest bezprzedmiotowa.
Skarżący J. S. w dniu 26 maja 2003 r. złożył do akt ekspertyzę prof. K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa: M., pow. [...] należało w szczególności rozważyć, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3 ust. 1A pkt 13 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z późn. zm.) do wydania orzeczenia o przyjęciu młyna na własność Państwa. Nieprawidłowe jest stanowisko Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. i w odpowiedzi na skargę, że przesłanką przejęcia młyna na własność Państwa przewidzianą w art. 3 ust. 1 lit. A pkt 13 ustawy jest teoretyczna a nie faktyczna zdolność przemiałowa młyna przekraczająca 15 ton na dobę.
Powołane przez organ orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 1991 r. zawiera całkowicie odmienną tezę a mianowicie, że należy mieć na uwadze rzeczywistą zdolność przemiałowa młyna. Takie stanowisko akceptuje orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W niniejszej sprawie znajdują się dowody archiwalne, które należy ocenić pod kątem rzeczywistej zdolności przemiałowej a nie teoretycznej, orzekający w sprawie organ nie zadał sobie trudu ażeby przeprowadzić kompleksową ocenę dowodów zebranych w sprawie i ocenić te dowody mając na uwadze treść art. 7, art. 77§ 1, i art. 80 Lp.a. Oparcie się przede wszystkim na opinii rzeczoznawców spowodowało, że sprawa nie została należycie wyjaśniona pod kątem zaistnienia przesłanki określonej w art. 3 ust. ł lit. A pkt 13 ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy należy mieć również na uwadze złożoną przez skarżącego w trakcie postępowania sądowego ekspertyzę prof. K. B. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] grudnia 1996 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na postawie art. 200 i 209 w/w ustawy.