Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 1999 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w powołaniu na art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Marii B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 29 marca 1999 r. nakazującej wykonanie w terminie do dnia 31 września 1999 r. prac remontowych w części budynku mieszkalnego przy ul. Sz. 3 w miejscowości W. w zakresie:
- 1. Uzupełnienie tynków zewnętrznych i ich reperację w miejscach odstawania tynku
- 2. Uzupełnienie szyb w oknach
- 3. Wykonanie rynien i rur spustowych
- 4. Przemurowanie komina ponad dachem
- 5. Odnowienie elewacji po odnowieniu i renowacji tynków
- 6. Przełożenie dachówek w celu wyrównania powierzchni pokrycia - przywrócenie szczelności i wymiana pojedynczych dachówek
- 7. Przy murowanie nadproży okiennych
- 8. Wymianę okien w szczycie budynku
- - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia i wskazał, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że część budynku mieszkalnego przy ul. Sz. 3 w miejscowości W. stanowiąca własność Marii B. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, a poszczególne jego elementy takie jak: komin, nadproża okienne są w nieodpowiednim stanie technicznym i wymagają przemurowania na nowe. Nieodpowiedni wygląd i stan techniczny obiektu potwierdzone zostały protokołem oględzin z dnia 22 grudnia 1998 r. sporządzonym przez pracownika Urzędu Rejonowego w G. i protokołem z dnia 17 marca 1999 r. sporządzonym przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. Ustalenia powyższe są wystarczające do wydania decyzji nakazującej remont budynku.
W skardze na powyższą decyzję Maria B. podniosła, że w obecnym stanie obiekt nie zagraża ludziom ani środowisku. Skarżąca podniosła, że jego remont mógł być i był wykonywany "do czasu kiedy wytyczono żółtą linię, mówiącą o przeprowadzeniu na tym terenie drogi".
Skarżąca ponadto podnosi, że na wykonanie nakazanych prac nie ma pieniędzy "ani zdrowia"
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł ojej oddalenie.
Zainteresowana nie zajęła stanowiska w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nie jest uzasadniony zarzut skargi, iż nakazanie wykonania robót objętych zaskarżoną decyzją jest nieuzasadnione, gdyż obiekt nie zagraża ludziom ani środowisku, bowiem podstawą nakazu wykonania robót nie był art. 66 pkt 3 ustawy Prawo budowlane lecz pkt 1 i 2 tego przepisu przy ocenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Działając stosownie do treści art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i niezależnie od zarzutów skargi kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny stwierdza, iż zapadła ona z naruszeniem prawa mającym wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Użyte w art. 66 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pojęcie "nieodpowiedni" jest określeniem nieostrym, a brak zdefiniowania w samej ustawie co stanowi nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego wymaga rozważenia w jakich przypadkach w rozumieniu tego przepisu należy odnieść do obiektów budowlanych kryterium nieodpowiedniości jako przesłankę dla stosowania rygorów wynikających z art. 66 in fine tej ustawy.
Z przepisu tego wynika uprawnienie dla organu nadzoru budowlanego do nakładania na podmioty posiadające tytuł prawny do budynku obowiązków mających na celu usunięcie nieprawidłowości, a więc stanu niezgodnego przepisami. Nakładanie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle określonej normy prawnej i wobec tego określenie nieodpowiedni stan techniczny budynku należy odnieść do sytuacji, w której rzeczywisty stan techniczny obiektu nie spełnia wymagań obowiązujących przepisów. Inaczej to ujmując organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjęcie odmiennej koncepcji, tj. uznanie, iż stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej, oznaczałoby w istocie uprawnienie dla nakładania obowiązków na właściciela obiektu nie wynikających wprost z przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego przyjmując, iż obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym nie wykazały wymagania jakich przepisów narusza ujawniony stan budynku skarżącej. Oznacza to, że wydając decyzję organy działały z obrazą wymienionego art. 66 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a uchybienie temu przepisowi pozostaje w związku z rozstrzygnięciem sprawy i powoduje uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA. Za wadliwą zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy należy uznać w tej części w jakiej nakaz wykonania robót wiąże z wyglądem obiektu jako szpecącym otoczenie. Przede wszystkim organy administracji nie są zgodne co do tego co powoduje, iż obiekt szpeci otoczenie, bowiem organ I instancji nie wymienia, które elementy składają się na to, że obiekt swym wyglądem szpeci otoczenie, wskazując, iż zły stan techniczny odnosi się do rynien i rur a tymczasem w uzasadnieniu decyzji organ II instancji przyjmując, iż komin i nadproża okienne są w nieodpowiednim stanie technicznym /str. 2 uzasadnienie/ daje do zrozumienia, iż pozostałe elementy budynku wymienione w wykazie takie jak tynki, okna, dachówki, rynny i rury spustowe ocenia jako elementy składające się na stan budynku szpecący otoczenie.
Niezależnie od tych rozbieżności obu decyzji stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż obiekt istotnie swym wyglądem szpeci otoczenie. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż wprawdzie art. 61 ustawy Prawo budowlane nakłada obowiązek utrzymywania go w należytym stanie estetycznym to nakładanie obowiązków wynikających z art. 66 pkt 3 tej ustawy dopuszczalne jest gdy ustalone zostanie, iż obiekt swym wyglądem szpeci otoczenie przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie administracji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w tym zakresie nie przeprowadzono postępowania dowodowego, a ustalenia opierają się na werbalnym stwierdzeniu, że ujawnione usterki obiektu powodują iż szpeci on swym wyglądem otoczenie, bez jakichkolwiek ustaleń co do tego w jakim otoczeniu znajduje się obiekt w tym czy jest eksponowany w terenie na którym się znajduje. Oznacza to, że bez odpowiedniego postępowania dowodowego z naruszeniem art. 80 Kpa dokonano w sprawie ustaleń w tym zakresie.
Ponadto organ I instancji określił termin wykonania robót, mimo że art. 66 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje określenia terminu wykonania nałożonego obowiązku /por. wyrok NSA z dnia 3 września 1996 r. SA/Gd 2336/95 - ONSA 1998 Nr 2 poz. 49/.
Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.