Uzasadnienie
Syg.akt 7/1V S.A. 1130/02
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2002r. działając w oparciu o art. 138 par. 1 pkt 1 kpa oraz art.83 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994n prawo budowlane (DZ.U z 2000r.Nr 98, poz.1071 z póź.zm) po rozpatrzeniu odwołania E. K.- utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...].10.200lr. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania segmentu mieszkalnego na biurowe na nieruchomości przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił,iż na skutek czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzono, że właściciel segmentu mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w W. spółka z o.o "S." zmienił sposób użytkowania budynku na cele biurowe w zakresie I i II kondygnacji, zaś w piwnicach zlokalizowano część magazynowo-socjalną.
W dniu 18.09.200lr. inwestor złożył w organie I instancji oświadczenie,że od dnia 18.09.200lr. spółka zaprzestała działalności w w/w budynku. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28.09.200lr. stwierdzono,że budynek użytkowany jest na cele mieszkalne.
Zdaniem organu odwoławczego inwestor naruszył art. 71 ust.l prawa budowlanego, który wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu dla zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Jednak ustalenie organu I instancji, iż budynek na datę wydania decyzji wykorzystywany jest w całości na cele mieszkalne, uzasadniał umorzenie postępowania, bowiem jego dalsze prowadzenie należy uznać za bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższa decyzję wniosła E. K., podnosząc,iż zapadła ona z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego tj. art. 136 kpa, bowiem organ nie przeprowadził postępowania dowodowego do czego był zobowiązany. Nadto nie powiadomiono stron o podejmowanych czynnościach i nie zapoznano skarżącej z wynikami wizji lokalnej, na którą powołuje się organ I instancji.
Zdaniem skarżącej naruszono także art. 72 ust.2 pkt 1 prawa budowlanego, bowiem działalność sprzeczna z przeznaczeniem budynku nadal jest kontynuowana, przy czym ze względu na związaną z tym hałaśliwość także w godzinach wieczornych stanowi uciążliwość dla użytkowników sąsiednich posesji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia legitymacji E.K. do wystąpienia z niniejsza skargą.
Nie ulega wątpliwości, iż nie jest ona właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], a jedynie ją stale użytkuje na podstawie zawartej w dniu [...].03.1996r. z właścicielem (synem) umowy użytkowania. Analizując kwestię interesu prawnego skarżącej, o którym mowa w art. 28 kpa i jej przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, należy podnieść, iż interes prawny w postępowaniu w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku, ma niewątpliwie nie tylko właściciel nieruchomości sąsiedniej, ale także jej użytkownik wywodzący swój tytuł z cywilnoprawnej umowy użytkowania oraz ograniczonych praw rzeczowych do gruntu wynikających z realizacji posiadania. Tak rozumiany interes prawny znajduje ochronę w przepisach kodeksu cywilnego (np. art. 144 kc(tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4.03.1975r., III CRN 42/68, Gips 1968r., Nr 15, s.). Skarżąca nadto realizuje uprawnienia syna wynikające z udzielonego przez niego upoważnienia do podjęcia wszelkich działań zmierzających do zachowania wartości nieruchomości, w tym uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych.
Za trafny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez oba organy przepisów proceduralnych.
Jak: wynika z akt postępowania administracyjnego, skarżąca nie została zawiadomiona o przeprowadzeniu z urzędu przez organ I instancji oględzin sposobu użytkowania budynku w dniu 28.09.200In, który w połączeniu z oświadczeniem spółki o zaprzestaniu działalności z dniem 18.09.200lr stanowił wyłączną podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji. Brak również jakiejkolwiek adnotacji o zapoznaniu skarżącej z treścią sporządzonego w tym zakresie protokołu. Analogiczna uwaga dotyczy czynności dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 10.11.2001r.
Powyższe działanie organu, sprzeczne z art. 10 kpa należy zakwalifikować jako naruszenie zasady praworządności sprowadzającej się między innymi do czuwania przez organ administracji nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w warunkach postępowania, które zostaje wszczęte z urzędu, gdzie organ decyduje o jego zakresie, musi on czuwać nad interesem strony.
Istotną - w tym kontekście - jest zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu wyrażona w art. 10 kpa. Przejawia się ona np. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawa strony dostępu do akt sprawy, prawa do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawa strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji.
Organ odwoławczy pomimo zaistniałych nieprawidłowości oraz twierdzeń zawartych w odwołaniu, wskazujących na kontynuowanie w przedmiotowym budynku działalności sprzecznej z jego przeznaczeniem, nie przeprowadził we własnym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego zmierzającego do usunięcia istniejących wątpliwości co do stanu faktycznego czym naruszył art. 136 kpa.
Organ II instancji jest kompetentny do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Do uznania, że została zachowana zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 kpa, konieczne jest, by rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z nich, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tak więc każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni. Tylko tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stwarza gwarancje realizacji praw i interesów stron oraz uczestników postępowania.
Brak podjęcia przez organy administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przepisów art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 kpa a także art. 77 kpa i w konsekwencji uniemożliwił ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a to obligowało Sąd do uchylenia decyzji obu instancji.
Ujawnione wady polegające na naruszeniu wymienionych przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na1 wynik sprawy spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...].10.200lr., na podstawie art. 145 par.l pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271).
Ponadto w oparciu o art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 par. 2 ustawy przepisy wprowadzające...orzeczono jak w pkt.II wyroku, rozstrzygniecie o kosztach opierając na art. 200 ustawy -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 par. 2 ustawy - przepisy wprowadzające powołaną ustawę.