Uzasadnienie
Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w (...) w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności pieniężnej kary łącznej za wprowadzanie do wód ścieków z naruszeniem wymaganych warunków, jako podstawę prawna, powołując przepis art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydanej przez organ nadzorczy stwierdzono, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w (...) została wydana bez podstawy prawnej. Sprawa odroczenia terminu płatności kary wymierzonej za wprowadzanie ścieków do środowiska została uregulowana w art. 130c ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 14 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./.
Wszczęcie postępowania w tej sprawie następuje na wniosek strony złożony w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna. W rozpatrywanej sprawie w wyznaczonym terminie wniosek nie wpłynął, brak więc było podstawy prawnej do rozpatrzenia sprawy odroczenia i wydania w tym przedmiocie decyzji.
Następnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpoznaniu wniosku strony złożonego w trybie art. 127 par. 3 Kpa utrzymał w mocy swoją decyzję w uzasadnieniu zaś zajętego stanowiska podał, że określony w art. 130c ust. 5 prawa wodnego termin jest terminem prawa materialnego i wobec tego jest nieprzekraczalny.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła strona, domagając się jej uchylenia, bowiem w ocenie strony termin określony w art. 130c ust. 5 cyt. ustawy nie jest terminem nieprzekraczalnym, lecz jest to termin instrukcyjny i w uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość "stosowania odroczenia" pomimo złożenia wniosku po terminie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, którymi kierował się organ administracji orzekający w niniejszej sprawie. Dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd uznał za istotną przede wszystkim treść zawartego w niej rozstrzygnięcia. Sąd wyraził przekonanie, iż rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w (...) nie narusza prawa.
Kwestionowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wydana w administracyjnym postępowaniu ogólnym spełniała bowiem przesłankę wymienioną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, której zaistnienie kwalifikowało ją do usunięcia z obrotu prawnego. Decyzja ta została wydana z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6-11 Kpa w stopniu powodującym istotne ograniczenie praw strony. Odmawiając stronie odroczenia terminu płatności kary pieniężnej, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w (...) stwierdził, że strona złożyła wniosek po upływie przewidzianego w ustawie 14-dniowego terminu.
Jednocześnie organ ten przyznał, że wydał postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu, które nie stało się ostateczne, gdyż strona złożyła na nie zażalenie. W tych warunkach kwestionowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o odmowie odroczenia terminu płatności kary pieniężnej była przedwczesna, a tym samym rażąco naruszała prawa strony, powodując, w ocenie sądu, skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów praworządności. Uzasadniało to wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uznał zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie za słuszne, aczkolwiek z innych niż organ nadzoru przyczyn. Stwierdzając, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, pomimo niepodzielenia zawartych w decyzji motywów sąd skargę strony oddalił.
W uzasadnieniu wyroku sąd dał wyraz temu, że podziela stanowisko wyrażone w skardze co do tego, iż termin określony w art. 130c ust. 5 prawa wodnego nie jest nieprzekraczalnym terminem, wynikającym z prawa materialnego. W ocenie sądu, przewidziany w tym przepisie termin do złożenia wniosku o odroczenie płatności kary pieniężnej jest terminem procesowym, przywracalnym na zasadach określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego a nie terminem zawitym. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że podzielił w powyższym względzie pogląd zaprezentowany już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1997 r. IV SA 1051/95 /nie publikowany/.