Uzasadnienie
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia S. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] września 2001 r. w sprawie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] K. na działce nr [...], położonej we wsi P. gm. K. - na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdzono, że S. M. w rozpoznawanej sprawie nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Uzasadniając swe stanowisko organ drugiej instancji powołał się na pismo Urzędu Gminy [...] w K. z dnia 17 lipca 2001 r., w którym wskazano strony postępowania. Wśród stron postępowania nie został wymieniony S. M. co według organu drugiej instancji oznacza, że nie jest on stroną postępowania.
Niezależnie od powyższego Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż przewidywany zasięg obszaru o przekroczonym dopuszczalnym poziomie elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wytwarzanego głównie przez anteny sektorowe planowanej inwestycji wystąpi na znacznych wysokościach, nad terenami o charakterze rolniczym i leśnym, w wolnej przestrzeni, w miejscach niedostępnych dla ludzi.
Skargę na powyższe postanowienia wniósł S. M., domagając się jego uchylenia. Skarżący zakwestionował stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego, iż nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., podkreślając, że o tym czy określony podmiot ma status strony w postępowaniu administracyjnym przesądza to czy postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. W jego ocenie przepisami prawa, które przesądzają o interesie prawnym skarżącego są: art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 4 i 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Ponadto skarżący stwierdził, iż działka stanowiąca jego własność przylega do działki nr [...], na której ma być zlokalizowana planowana inwestycja.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Sąd administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, gdyż Główny Inspektor Sanitarny, wydając kwestionowane postanowienie niewłaściwie zastosował art. 134 k.p.a. i przewidziany w nim rodzaj rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że postępowanie organu odwoławczego jest dwuetapowe. We wstępnej fazie postępowania odwoławczego organ drugiej instancji podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie (odwołanie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność zażalenia (odwołania) może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Zażalenie (odwołanie) jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia lub gdy wyłączona jest, z mocy przepisu szczególnego, możliwość zaskarżenia postanowienia (decyzji) w toku instancji. O braku przedmiotu zaskarżenia można mówić, gdy postanowienie (decyzja) nie weszła do obrotu prawnego albo gdy czynność organu nie jest postanowieniem (decyzją administracyjną).
Niedopuszczalność zażalenia (odwołania) z przyczyn podmiotowych następuje, gdy zażalenie (odwołanie) zostało wniesione przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, co do wystąpienia niedopuszczalności zażalenia z tej przyczyny, że skarżący nie ma przymiotu strony jest wadliwe. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie (zażalenie) nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., nastąpić winno w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Pogląd taki znajduje potwierdzenie zarówno w wypowiedziach doktryny (por. B. Adamiak i J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1998 str. 643), jak i judykatury (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.07. 1999 r., OPS 16/98 ONSA 1999 Nr 4, poz.119).
W powołanej uchwale wskazano, że pomiędzy postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) a decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego zachodzą istotne różnice, nie mające jedynie teoretycznego wymiaru, skoro wypływają one z analizy zakresu ochrony praw podmiotu składającego odwołanie (zażalenie) a nawet niektórych aspektów ochrony w tym postępowaniu porządku prawnego. Stanowisko przedstawione w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
W związku z tym co zostało wyżej podniesione stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania - art. 134 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Główny Inspektor Sanitarny rozpatrując ponownie zażalenie skarżącego winien w pierwszym rzędzie rozważyć, czy skarżący jest stroną postępowania. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Sanitarny powołał się na pismo Urzędu Gminy [...] w K. z dnia 17 lipca 2001 r. stwierdzające, że S. M. nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu. Należy w związku z tym podkreślić, że ustalenia w tym zakresie należą do organu orzekającego w sprawie i jego obowiązkiem jest zapewnienie udziału w nim wszystkim stronom, po uprzednim wnikliwym rozważeniu komu służy przymiot strony.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.