Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 14 lipca 1997 r., IV SA 1332/95

Teza

1. Zarówno w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ jak i w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1979 r. w sprawie spółek wodnych i ich związków /Dz.U. nr 17 poz. 109 ze zm./ nie ma uregulowań, które expressis verbis wskazywałyby, że organy administracji w formie decyzji administracyjnej wyrażają zgodę na wystąpienie poszczególnych członków ze spółki wodnej. Oznaczałoby to w istocie, że kwestię ustania członkostwa i wystąpienia ze spółki wodnej ustawodawca pozostawił do uregulowania w statucie spółki. Według statutu wzorcowego, stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie ustalenia wzorcowych statutów spółek wodnych i ich związków /M.P. nr 16 poz. 81/, wyłączenie członka ze spółki następuje w drodze uchwały zarządu podjętej za zgodą organu administracji /par. 7 ust. 3 statutu wzorcowego/ a wystąpienie ze spółki może nastąpić za zgodą organu administracji /par. 7 ust. 4 statutu wzorcowego/. Statuty wzorcowe nie mają mocy normatywnej, nie mogą one stanowić podstawy do wydawania decyzji.
2. W przypadku członkostwa w spółce wodnej powstałego w następstwie decyzji administracyjnej organ administracji działając na podstawie art. 36 pkt 4 w związku z art. 110 ustawy Prawo wodne rozpoznaje wnioski o wyrażenie zgody na wystąpienie ze spółki wodnej, a decyzja zezwalająca na wystąpienie ze spółki jest niezbędnym elementem dla ustania członkostwa.
3. Wprawdzie art. 117 ust. 1 Prawa wodnego przewiduje sprawowanie nadzoru i kontroli nad działalnością spółek wodnych przez organy administracji, to jednak z treści tego przepisu, przy braku równocześnie innych uregulowań, nie można wyprowadzać upoważnienia dla organów administracji do decydowania o członkostwie w spółce wodnej, które nie zostało ukształtowane decyzją administracyjną. Upoważnienia takiego nie mogą udzielać uregulowania statutów spółek wodnych.
4. Członkostwo w spółce wodnej przymusowej tak jak i w spółce wodnej dobrowolnej może powstać ex lege w związku z następstwem prawnym przewidzianym w art. 109 ust. 2 Prawa wodnego.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.