Uzasadnienie
W dniu 08.07.2002 r. Spółka T.S.A. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu nośnika reklamowego. W piśmie skierowanym do Urzędu Dzielnicy [...] wskazano, iż nośnik reklamowy jest urządzeniem wolnostojącym nie związanym trwale z gruntem.
Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zgłosił sprzeciw w sprawie instalacji tablicy reklamowej objętej zgłoszeniem i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji podał, iż z załączonej przez inwestora dokumentacji wynika, że tablica reklamowa ma być posadowiona na niezależnych fundamentach, co świadczy o trwałym związaniu z gruntem, a taka inwestycja zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – o zagospodarowaniu przestrzennym wymaga pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka T.S.A. podnosząc, iż zgłoszenia dokonała na podstawie art. 30 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Nadto skarżący wskazali, iż zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ miał prawo wnieść sprzeciw w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, co nastąpiło w dniu [...].07.2002 r. W ustawowym terminie organ sprzeciwu nie wniósł. Decyzję wydał dopiero w dniu [...] września 2002 r., gdy tymczasem termin 30-dniowy upłynął w dniu [...].08.2002 r. Wobec powyższego skarżący uznał, ze brak sprzeciwu oznacza zgodę organu na rozpoczęcie zamierzonej inwestycji, którą przed wydaniem decyzji w sprawie sprzeciwu zrealizował.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji – oraz orzekł o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tablicy reklamowej.
W uzasadnieniu zgodził się z argumentami przedstawionymi w odwołaniu dotyczącymi wydania sprzeciwu z uchybieniem ustawowego 30-dniowego terminu do jego zgłoszenia.
Wskazał jednocześnie, iż postępowanie przed organem I instancji jest bezprzedmiotowe, gdyż inwestycja objęta zgłoszeniem, jako trwale związana z gruntem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z czym inwestor powinien wystąpić o takie pozwolenie do organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka T.S.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części orzekającej o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżący podnoszą, iż zrealizowana przez nich tablica reklamowa jest obiektem budowlanym wolno stojącym nie związanym trwale z gruntem, w związku z czym nie mieści się w definicji budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ust. Prawa budowlanego, jak to przyjął organ. Postument cementowy, na którym tablica jest oparta, nie jest związany z gruntem w żaden sposób poza naciskiem własnej masy. Oddzielenie urządzenia od gruntu odbywa się wyłącznie przez jego podniesienie. Zagłębienie postumentu na 10cm w gruncie jest potrzebne nie ze względów konstrukcyjnych ale jedynie w celu wyrównania podłoża, na którym ma być posadowione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż to wskazano w jej treści.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sad rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepis ten nie uzależnia zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, instalacji i remontu urządzeń reklamowych, od tego czy są one trwale związane z gruntem, czy też nie. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oznacza jednak w tym przypadku obowiązek dokonania zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Ponadto w sytuacjach określonych w art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego, objętych obowiązkiem zgłoszenia, właściwy organ może nałożyć w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych.
Decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w sprawach objętych obowiązkiem zgłoszenia musi być wydana w terminie określonym w ust. 2 tego przepisu, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 Prawa budowlanego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewoda [...], działając jako organ odwoławczy, miał obowiązek na skutek wniesionego odwołania, ponownie rozpoznać sprawę zakończoną wadliwą decyzją organu I instancji. Prawidłowo uznając, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego, uchylił ją oraz stwierdzając, iż brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Umarzając postępowanie administracyjne uznał je za bezprzedmiotowe, a więc nie mógł jednocześnie orzekać merytorycznie nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę tablicy reklamowej. Przepis art. 138 § 1 i § 2 zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy i nie przewiduje możliwości orzekania merytorycznego w przypadku umorzenia postępowania.
Orzeczenie takie pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania a nadto pozbawia stronę jednej instancji, gdyż organ odwoławczy orzekł de facto jak organ I instancji.
Stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności, zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesionego odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji.
Niezależnie od tego wskazać należy, iż nakładanie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestycja objęta tym obowiązkiem została już zrealizowana, czyni bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne, wszczęte takim wnioskiem. Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W sytuacji kiedy inwestor zrealizował inwestycję prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest zbędne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje swoje umocowanie w przepisie art. 152 i 200 przywołanej ustawy.