Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 marca 1992 r., IV SA 1439/91

Teza

Przebudowa lokalu mieszkalnego wymaga pozwolenia budowlanego wówczas, gdy wymóg taki wynika z przepisów prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 30 lipca 1971 r., wydaną przez Zastępcę Architekta W., udzielono Andrzejowi S. i Eugeniuszowi Z. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w lokalu nr 5 w domu przy Al. N. w W., co pozostawało w związku z podziałem tego lokalu na dwa odrębne lokale. (...) Według tej decyzji przebudowa lokalu polegała na wykonaniu ścianki działowej z siporeksu w pokoju o powierzchni 13,30 m. kw., co doprowadziło do wydzielenia części na kuchnię dla Andrzeja S. i pozostałej części na powiększenie powierzchni mieszkalnej dla Eugeniusza Ż., przy jednoczesnym wyburzeniu części ścianki działowej do jego pokoju.

W dniu 8 maja 1991 r. Andrzej S. wystąpił z wnioskiem do Wydziału Architektury o wyrażenie zgody na zmianę stanu faktycznego, jaki powstał w wyniku podziału pokoju pomiędzy dwóch najemców odrębnych lokali. Według wnioskodawcy przedzielenie pokoju ścianką działową z siporeksu, postawioną na podłodze nie zapewnia należytej izolacji, gdyż ścianka ta jest akustyczna. Postawiona ścianka nie rozdziela w sposób trwały dwóch odrębnych lokali. Obecny najemca lokalu nr 5 mieszka samotnie, a zatem istnieje możliwość ponownego podziału lokali przez przyznanie wnioskodawcy wydzielonej dla lokalu nr 5 części powierzchni mieszkalnej.

Decyzją z dnia 8 lipca 1991 r., wydaną przez Burmistrza W. na podstawie art. 21 ust. 3 i art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 38 poz. 229/ udzielono Andrzejowi S. pozwolenia na rozebranie ścianki działowej z siporeksu w dawnym pokoju o powierzchni 13,30 m. kw. i zamurowanie otworu drzwiowego wykonanego w lokalu nr 5. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na pozytywną opinię Wydziału Architektury (...) co do celowości wyburzenia ścianki, powodującej sztuczny podział pomieszczenia.

Od powyższej decyzji odwołał się Jerzy N., najemca sąsiedniego lokalu nr 5. W odwołaniu podniósł, iż nie wyraża on zgody na wyburzenie ścianki działowej i przekazanie wnioskodawcom części pokoju, która w przeszłości została przydzielona byłemu najemcy lokalu na powiększenie powierzchni mieszkalnej. Wyraża natomiast zgodę na taką przebudowę lokali, która nie krzywdziłaby żadnej ze stron.

Wojewoda W. decyzją z dnia 2 października 1991 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią par. 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./ nie jest wymagana zgoda na postawienie czy rozbiórkę ścianek działowych w lokalu mieszkalnym, lub na zamurowanie otworu drzwiowego. Sprawy natomiast dotyczące przydziału i podziału lokali mieszkalnych należą do właściwości organów do spraw lokalowych.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Andrzej S., zarzucając zaskarżonej decyzji sprzeczność z prawem. Skarżący w szczególności zarzuca, iż organ drugiej instancji błędnie przyjął, że przedmiotowa ścianka, której rozbiórka miała dotyczyć, nie jest ścianką działową. Służyła ona bowiem trwałemu rozdzieleniu dwu samodzielnych lokali mieszkalnych. W sytuacji, gdy ściana działowa w ramach dwu lokali nie odpowiada wymogom prawa budowlanego, to jej rozbiórka - zdaniem skargi - wymagała pozwolenia budowlanego. Ponadto skarżący podnosi, iż zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisów art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona.

Art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane wprowadza regułę stanowiącą, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

W rozpoznawanej sprawie występuje kwestia, czy rozebranie w lokalu mieszkalnym ścianki działowej wykonanej z siporeksu, nie mającej charakteru trwałej ściany w obrębie budynku, oraz zamurowanie otworu drzwiowego, jest robotą budowlaną w rozumieniu art. 2 ust. 3 prawa budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia budowlanego. Przepis ten zalicza do robót budowlanych, m.in. roboty polegające na budowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego oraz wykonaniu urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Oczywiste jest, że w zakresie pojęcia robót budowlanych, które wymagają uzyskania pozwolenia budowlanego, nie mieści się wykonanie rozbiórki prowizorycznej ścianki działowej, nie mającej charakteru trwałej ściany w obrębie lokalu bądź budynku.

Zgodnie z par. 44 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego pozwolenia na budowę wymaga wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku obejmującym wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych. Powołany przepis w katalogu robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę nie wymienia tego rodzaju robót, jak wykonanie czy rozbiórka ścianki działowej w obrębie lokalu czy budynku.

Jeżeli zatem na rozbiórkę ścianki działowej w obrębie lokalu, jak też na zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie, nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia budowlanego, to w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wykonanie tych robót i umorzenia postępowania przed tym organem, jako bezprzedmiotowego.

Zgodnie z art. 105 par. 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe - organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Przytoczone wyżej uregulowania prawne, które stanowiły podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji, znajdują również potwierdzenie w art. 42 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 30 ze zm./. W myśl tego przepisu przebudowa lokalu mieszkalnego wymaga pozwolenia budowlanego wówczas, gdy wymóg taki wynika z przepisów prawa budowlanego.